Türkiye’de sigara ve tütün ürünlerine yönelik bugüne kadarki en kapsamlı düzenlemelerden biri için hazırlık yapılıyor. Sağlık Bakanlığı’nın desteğiyle hazırlandığı belirtilen yasa taslağı, “2040’ta tütünsüz nesil” hedefi doğrultusunda Meclis’e sunulmaya hazırlanıyor.
41 maddelik taslakta en dikkat çeken düzenleme, 1 Ocak 2040 itibarıyla tüm tütün ürünlerinin satışının tamamen yasaklanması planı oldu. Düzenleme kapsamında yalnızca klasik sigaralar değil; elektronik sigara, ısıtılmış tütün ürünleri ve nikotin içeren tüm alternatif ürünlerin de satıştan kaldırılması öngörülüyor.
Taslak, tütün kullanımını yalnızca satış boyutunda değil, kamusal alanda da ciddi şekilde kısıtlamayı hedefliyor. Restoran, kafe ve pastanelerde açık alanlarda sigara içimi büyük oranda sınırlandırılacak. Bu alanların yalnızca yüzde 10’luk kısmı sigara içimine ayrılabilecek ve bu bölümlerde yiyecek-içecek servisi ile garson hizmeti verilmeyecek.
Satışta dijital denetim ve nakitsiz dönem
Yeni düzenlemeyle birlikte tütün ürünlerinin satışında da sistem değişiyor. Buna göre nakit ödeme tamamen kaldırılacak, satışlar yalnızca kimlik ve yaş doğrulaması yapılan elektronik sistemler üzerinden gerçekleştirilecek. Elektronik sigara ve benzeri ürünlerin üretim ve dağıtımı da tamamen yasak kapsamına alınacak.
Taslakta ihlallere yönelik cezalar da dikkat çekiyor. Yasağa rağmen tütün ürünü satan kişi ve işletmelere 1 milyon TL ile 5 milyon TL arasında para cezası uygulanması planlanıyor. Bu rakamın mevcut uygulamalara göre yaklaşık 100 kat artış anlamına geldiği belirtiliyor.
Tütün ürünlerinin çocuklara satılması durumunda ise bir yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Yasaklı alanlarda sigara içen bireylere 5 bin TL idari para cezası uygulanırken, kurallara uymayan işletmelere 50 bin TL’den başlayan cezalar ve tekrarında kademeli kapatma yaptırımı getirilecek.
Meclis’e sunulması beklenen düzenlemenin yasalaşması halinde, Türkiye’de tütün ürünlerinin üretiminden tüketimine kadar tüm zincirde köklü bir dönüşüm yaşanması öngörülüyor. 2040 hedefiyle hazırlanan tasarının, toplum sağlığı açısından etkilerinin ve uygulamadaki sonuçlarının ise süreç içinde ortaya çıkacağı ifade ediliyor.
