Manisa’nın Demirci ilçesinin simge zanaatları arasında yer alan çan yapımı, ustalar tarafından kültürel miras olarak korunmaya devam ediyor. 76 yaşındaki Mustafa Sabancı, çocuk yaşta babasının yanında başladığı çancılık mesleğini 65 yıldır aynı özen ve sabırla sürdürüyor.
Babası Mahmut Sabancı’nın yanında 1960 yılında mesleğe adım atan Mustafa Sabancı, üç yıl önce kaybettiği babasının izinden giderek mesleği oğluna devretti. Şimdi oğlu Mahmut Sabancı ile birlikte atölyelerinde saclara şekil veriyor, çanları dövüp ses ayarını yapıyorlar.
Mustafa Sabancı, çan yapımını “Büyük emek ve sabır gerektiriyor. Her çan, ısıtma, dövme, şekillendirme ve ses ayarı gibi birçok ince aşamadan geçiyor. El işçiliğini hiçbir aşamada bırakmıyoruz” sözleriyle özetliyor.
Demirci çanları, hayvancılığın yoğun olduğu bölgelerde yoğun talep görüyor. Türkiye’nin birçok kentinin yanı sıra Yunanistan ve Bulgaristan’a da ulaşıyor. Usta, mesleğe ilginin giderek azaldığını belirterek, geleneksel yöntemlerin korunmasının önemine dikkat çekiyor.
Çan yapımının aşamalarını anlattı
Mustafa Sabancı, çan üretiminin detaylarını şöyle anlatıyor: “Biz hazırladığımız çamurun içine sarı pirinç atarız. Ocakta çanın tavını verdikten sonra yaklaşık 400 dereceyi bulan kömürün içinden çıkarırız. Rengini alması için suya batırılır, altın sarısı olur. Soğuduktan sonra ses ayarı yapılır, dili takılır ve çan hazır hale gelir. Tüm bunları örs ve çekiçle yaparız; bu aletler bizim için altın değerindedir.”
Oğlu Mahmut Sabancı da mesleğin teferruatlı ve özen gerektiren yanını vurguluyor: “Çan üretimi birçok aşamadan oluşuyor. Önce sac kesiliyor ve şekillendiriliyor. Birleştirme işlemlerinden sonra ocak süreci başlıyor. Ses ayarı tamamlandıktan sonra çanı müşteriye teslim ediyoruz.”
