Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği, Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. 16 Eylül 2026 itibarıyla yürürlüğe giren düzenlemeyle birlikte et ve et ürünlerinin üretiminden satışına, içeriklerinden etiketlerine kadar birçok alanda yeni kurallar getirildi.
2019 tarihli eski tebliğ yürürlükten kaldırılırken, gıda işletmelerinin yeni hükümlere uyum sağlaması için 31 Mart 2027'ye kadar geçiş süresi tanındı.
Çiğ et ve kıymada katkı maddesine sınırlama
Yeni düzenlemeyle çiğ et ve kıymaya, ilgili mevzuattaki istisnalar dışında herhangi bir gıda katkı maddesi veya dışarıdan gıda bileşeni eklenemeyecek.
Mantı, içli köfte, çiğ köfte, kadınbudu köfte, lahmacun, pide, kebap, pizza, hazır yemek ve mezelerde kullanılan et ve kıymaların da tebliğde belirlenen şartlara uygun olması gerekecek.
Farklı hayvan türlerinden elde edilen karkas etlerin birbirine karıştırılması da genel olarak yasaklanırken, üretim teknolojisinin gerektirdiği bazı durumlarda kanatlı ürünlerine büyükbaş veya küçükbaş eti ya da yağı eklenmesine izin verilecek.
Köfte ve burgerde protein şartı
Kıyma kullanılarak hazırlanan köfte ve burger gibi ürünlerde toplam et proteini oranı en az yüzde 10 olacak.
Bu ürünlerde yağ oranı yüzde 25'i, tuz oranı ise yüzde 2'yi geçemeyecek. Protein tozu, nişasta, soya ve soya ürünleri gibi dolgu maddelerinin kullanımına da sınırlama getirildi.
Baharat, ekmek ve galeta unu gibi bileşenlerden kaynaklanan nişasta ve bitkisel protein miktarı ise toplamda yüzde 5'i aşamayacak.
Döner çeşitleri yeniden tanımlandı
Yeni tebliğle birlikte kırmızı et döneri üç farklı kategoriye ayrıldı:
Yaprak döner: Yalnızca yaprak haline getirilmiş çiğ kırmızı etten üretilecek.
Kıyma döner: En fazla yüzde 90 kıyma, en az yüzde 10 yaprak et içerecek.
Yaprak-kıyma döner: En az yüzde 60 yaprak et, en fazla yüzde 40 kıyma içerecek.
Dönerde yağ oranı yüzde 25'i, tuz oranı yüzde 2'yi geçemeyecek. Toplam et proteini ise en az yüzde 12 olacak.
Fıstık ve peynir gibi bazı girdilerin döner üretiminde kullanımına izin verilmeyecek. Yaprak dönerde diyet lifi kullanımı da yasaklanacak.
Perakende satış noktalarında çiğ dönerin raf ömrü, pişirme işleminin başlamasından itibaren en fazla 12 saat olacak.
Kanatlı kıyma sadece dondurulmuş satılacak
Kanatlı kıyma ve kanatlı kıyma kullanılarak hazırlanan et karışımlarının yalnızca dondurulmuş olarak piyasaya sunulması zorunlu hale getirildi.
Kanatlı kıymadan hazırlanan köfte ve burgerlerde toplam et proteini en az yüzde 10, yağ oranı en fazla yüzde 15, tuz oranı ise en fazla yüzde 2 olacak.
Kanatlı döneri de "yaprak" ve "yaprak-kıyma" olmak üzere iki gruba ayrılacak. Yaprak-kıyma kanatlı dönerinde en az yüzde 60 yaprak kanatlı eti, en fazla yüzde 40 kanatlı kıyması bulunabilecek.
Sucuk ve pastırmaya yeni standart
Tebliğle birlikte sucuk, pastırma, kavurma, jambon ve benzeri ürünlerde de yeni kriterler getirildi.
Sucukta toplam et proteini en az yüzde 15, ısıl işlem görmüş sucukta ise en az yüzde 13 olacak. Pastırmada çemen hariç nem oranı yüzde 50'yi, çemen miktarı ise yüzde 10'u geçemeyecek.
Kavurma ve kıyma kavurmada nem oranı en fazla yüzde 45, tuz oranı yüzde 3, yağ oranı ise yüzde 30 olabilecek.
Jambonda toplam et proteini en az yüzde 13, yağ oranı en fazla yüzde 8, tuz oranı ise en fazla yüzde 3 olarak uygulanacak.
Dolgu maddeleri ve tütsüleme yasak
Sucuk, pastırma, kavurma, kıyma kavurma ve kurutulmuş jambon gibi ürünlerde protein tozu, nişasta, soya ve benzeri dolgu maddelerinin kullanımına izin verilmeyecek.
Ayrıca sucuk, pastırma, kavurma ve döner başta olmak üzere belirlenen ürünlerde tütsüleme yapılması ve tütsü aroma vericisi kullanılması yasaklanacak.
Kavurma ve kıyma kavurmaya ise herhangi bir gıda katkı maddesi eklenemeyecek.
Etiketlerde "%100" ifadesine yasak
Yeni düzenlemenin dikkat çeken maddelerinden biri de etiketleme kuralları oldu.
Ürün etiketlerinde marka dahil olmak üzere "%100", "%100 Dana eti" veya "%100 Göğüs eti" gibi ifadelerin ve bu ifadeleri içeren logoların kullanılmasına izin verilmeyecek.
Çiğ et, kıyma, hazırlanmış et karışımları ve et ürünlerinin adında hayvan türünün belirtilmesi zorunlu olacak. Ürün adında yer alan ifadelerin aynı renk, yazı karakteri ve puntoda kullanılması gerekecek.
Döner etiketlerinde ise ürünün "yaprak", "kıyma" veya "yaprak-kıyma" olduğu açıkça belirtilecek.
Etiketlerde yeni uyarılar yer alacak
Hayvansal yağ kullanılması halinde yağın hangi hayvan türünden elde edildiği ürünün içindekiler bölümünde gösterilecek.
Çiğ kanatlı eti ve karışımlarının etiketlerinde "Pişirme sırasında merkezi sıcaklık en az 72 °C'ye ulaşmalıdır" uyarısı bulunacak.
Dondurulmuş ürünlerde ise "Çözündürüldükten sonra tekrar dondurulmaz" ifadesine yer verilecek.
Bu kurallar yalnızca ambalajlarla sınırlı olmayacak; reyon, reklam panosu, market kataloğu ve sanal reklamlardaki ürün tanıtımlarında da uygulanacak.
İşletmelere 31 Mart 2027'ye kadar süre
Yeni tebliğin yürürlüğe girmesinden önce faaliyette bulunan gıda işletmelerine düzenlemelere uyum sağlamaları için 31 Mart 2027 tarihine kadar süre tanındı.
İşletmeler bu tarihe kadar eski tebliğ hükümlerine göre faaliyetlerini sürdürebilecek. 31 Mart 2027'den önce piyasaya sunulmuş ürünler ise raf ömürlerinin sonuna kadar satışta kalabilecek.
