Pasifik Okyanusu’nda ortaya çıkan El Nino ve La Nina, küresel hava sistemlerini etkileyen zıt iklim olaylarıdır. Normal koşullarda doğudan batıya esen alize rüzgarları, sıcak yüzey sularını Batı Pasifik’e taşır. El Nino ise bu rüzgarların zayıflaması veya yön değiştirmesiyle Doğu Pasifik’te deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin üzerine çıkmasıyla oluşur. La Nina döneminde ise rüzgarlar güçlenir ve sıcak sular Avustralya ile Güneydoğu Asya’ya itilirken, Amerika kıyılarında daha soğuk sular yüzeye çıkar.
Küresel Sıcaklıklara Etkisi
El Nino yılları, tropikal kara alanlarının büyük bölümünde yağışları azaltabilir. Bu durum Asya, Afrika ve Güney Amerika’daki musonların kurak geçmesine yol açarken, ABD’nin güneyi, Peru, Arjantin, Güney Avrupa, Kenya ve Uganda’da daha fazla yağış ve sel riskini beraberinde getirebilir. Ayrıca tropikal bölgelerde sıcak hava dalgalarının şiddeti artar ve bu yıllar genellikle en sıcak yıllar arasında kayıtlara geçer.
“Normal” Tanımı Artık Değişiyor
NOAA’ya göre, sera gazlarının etkisiyle gezegenin ısınması, “normal” sıcaklık değerlerini de değiştirdi. Geçmişte El Nino ve La Nina, tropikal Pasifik’teki sıcaklıkların 30 yıllık ortalamalara göre 0,5°C sapmasıyla tanımlanıyordu. Ancak yeni endeksler, artık sıcaklıkları tropikal Pasifik’in yanı sıra diğer bölgelerle de karşılaştırıyor. Bu fark, geçmişe kıyasla daha fazla La Nina ve daha az El Nino tespit edilmesine yol açabiliyor.
Uzmanlar Uyarıyor
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA), Temmuz-Eylül döneminde El Nino oluşma olasılığının yüzde 50-60 olduğunu belirtirken, Şubat-Nisan döneminde La Nina’dan nötr koşullara geçiş ihtimali yüzde 60 olarak hesaplandı. Uzmanlar, El Nino gelişmesi halinde küresel sıcaklık rekorlarının kırılabileceğini ve aşırı hava olayları riskinin artacağını belirtiyor.
Hazırlıklı Olmak Önemli
Meteorologlar, iklim sisteminde biriken yüksek ısı nedeniyle önlem alınması gerektiğini vurguluyor. Yeni sınıflandırmalar ve değişen “normal” değerler, geçmiş yıllara kıyasla iklim olaylarının değerlendirilmesini etkileyebilir. Bilim insanları, bu yılın ilerleyen döneminde olası El Nino etkilerine karşı hazırlıklı olunmasını öneriyor.
