Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yayımladığı yeni yönetmelikle tarım arazilerinde kaçak yapılaşmaya karşı sıkı tedbirler hayata geçirildi.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan “Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik” Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme ile Türkiye genelinde tarım arazilerinin korunması ve doğru kullanımı için önemli adımlar atıldı. Yönetmelik kapsamında, tarım arazilerinde izinsiz yapılan tüm yapıların yıkılma sürecini hızlandıracak ve izinsiz yapılaşmayı önleyecek hükümler yer alıyor. Belediyeler ve il özel idareleri bu süreçte aktif rol üstlenecek. Özellikle tarım kenti Manisa’da bağ evleri ve tarla içi yapılaşmaların yoğunluğu nedeniyle düzenlemeden etkilenecek. Manisa İnşaat Mühendisleri Odası Başkanı Gökhan Dürgen ve yönetim kurulu üyesi Mesut Aslan, yeni süreci değerlendirerek dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
TARIM ARAZİLERİNDE KAÇAK YAPILAŞMAYA SERT MÜDAHALE
Tarım arazilerinde kaçak yapılaşmaya karşı yeni yönetmelik, yıkım sürecini hızlandıran ve zorunlu kılan hükümler içeriyor. Yönetmeliğe göre izinsiz yapılan tüm yapılar ilgili kurumlar tarafından tespit edilecek ve kaldırılacak. Belediyeler veya il özel idareleri, tespit edilen kaçak yapıları bir ay içerisinde yıkmakla yükümlü olacak. Bu süre içinde işlem yapılmaması halinde ise Bakanlık devreye girerek yıkımı bizzat gerçekleştirebilecek.
“ASLINDA YENİ BİR KANUN DEĞİL”
Konuya ilişkin açıklama yapan Gökhan Dürgen, düzenlemenin tamamen yeni olmadığını belirterek şu ifadeleri kullandı: “Aslında kanun yeni bir kanun değil. Mevcut bir düzenleme. Resmi Gazete’de yeniden yayımlanmasıyla birlikte bazı maddelerde değişiklikler yapıldı ve uygulama daha net hale getirildi. İlgili idare kaçak yapıyı tespit ettiğinde, yapının eski haline getirilmesi için vatandaşa bir ay süre verilir. Bu süre içerisinde gerekli işlem yapılmazsa idari para cezası uygulanır. Süre sonunda yapı kaldırılmazsa, ilgili kurum yıkımı gerçekleştirir ve ortaya çıkan tüm maliyet yapı sahibine rücu edilir.”
GEÇİCİ YAPILAR KAPSAM DIŞI
Yönetmelikte öne çıkan başlıklardan birinin de tarım arazilerindeki yapı türlerine ilişkin ayrım olduğuna dikkat çeken Dürgen, özellikle geçici ve kalıcı yapılar arasındaki farkın net şekilde ortaya konulduğunu belirterek, “Demonte, sökülüp takılabilir yapılar bu kapsamda değil. Tarım işçilerinin dönemsel olarak barınma ihtiyacı oluyor. Özellikle hasat dönemlerinde çok sayıda işçi geliyor ve bu kişilerin geçici olarak konaklayabileceği alanlara ihtiyaç duyuluyor. Bu nedenle kolay kurulup kaldırılabilen, kalıcı olmayan yapılar yönetmelik kapsamında değerlendirmeye alınmıyor. Buradaki temel ayrım, yapının geçici mi yoksa kalıcı mı olduğudur. Aslında burada asıl hedef alınan yapılaşma tipi daha çok kalıcı ve konut amaçlı kullanılan yapılar. Özellikle son yıllarda tarım arazileri üzerine villa tarzı kaçak yapıların yapıldığını sıkça görüyoruz. Bu yapılar tarımsal faaliyet amacıyla değil, doğrudan yaşam alanı olarak inşa ediliyor. Yönetmeliğin büyük ölçüde bu tür kaçak ve amacına aykırı yapılaşmaların önüne geçmek için hazırlandığını söyleyebiliriz.” dedi.
10 DÖNÜM ŞARTI VE 30 METREKARE SINIRI
Yönetmelikle birlikte yapılaşma şartlarında da ciddi değişiklikler yapıldı. Daha önce 5 dönüm arazide 150 metrekare yapı izni verilirken, yeni düzenleme ile bu sınır yükseltildi ve yapı alanı ciddi şekilde düşürüldü. Dürgen değişikliği şöyle anlattı: “Artık 5 dönüm değil 10 dönüm arazi gerekiyor. Önceden 5 dönüm arazide yaklaşık 150 metrekareye kadar yapılaşma imkanı vardı. Yeni düzenlemeyle birlikte bu sınır hem arazi büyüklüğü hem de yapı alanı açısından daraltıldı. 10 dönüm ve üzeri arazilerde ise yaklaşık 30 artı 30 metrekarelik, yani toplamda oldukça sınırlı bir yapı izni veriliyor. Bu da aslında şunu gösteriyor tarım arazileri artık bir yaşam alanı olarak değil, yalnızca tarımsal faaliyetleri destekleyen geçici kullanım alanları olarak değerlendiriliyor. Amaç, burada insanların sürekli yaşayacağı konutlar inşa etmesi değil, sadece ihtiyaç halinde kullanabileceği küçük ölçekli yapılarla sınırlı kalması.”
UZMANLARDAN DEPREM VE DENETİM UYARISI
Kaçak yapılaşmanın yalnızca tarım arazilerinin korunması açısından değil, aynı zamanda can güvenliği açısından da ciddi riskler barındırdığına dikkat çeken Manisa İnşaat Mühendisleri Odası yönetim kurulu üyesi Mesut Aslan, “Bir yapı yapılıyor ama depremde ne olacağı bilinmiyor. En büyük problem bu. Çünkü bu yapılar herhangi bir mühendislik hizmeti almadan, projelendirilmeden ve denetlenmeden inşa ediliyor. Sadece inşaat mühendisliği değil; mimari, elektrik ve makine gibi tüm disiplinlerin devre dışı kaldığı bir süreçten bahsediyoruz. Bu da ciddi riskleri beraberinde getiriyor. Denetimli yapılaşma şart. Aksi halde bugün ekonomik gibi görünen bu yapılar, yarın can kaybına yol açabilecek sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle hem vatandaşların hem de ilgili kurumların bu konuda daha hassas davranması gerekiyor.”
