Bankaların sunduğu Kredili Mevduat Hesapları (KMH), Türkiye’de hızla artan borçlanma araçlarının başında geliyor. Son veriler, ek hesap borçlarının tarihte ilk kez konut kredisi hacmini geride bıraktığını ortaya koyarken, ekonomi yönetimi bu tablo karşısında yeni bir düzenleme için düğmeye bastı.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) 16 Ocak haftasına ait verilerine göre, KMH hacmi 742 milyar 516 milyon TL’ye ulaştı. Aynı dönemde konut kredilerinin toplam hacmi ise 648,4 milyar TL’de kaldı. Geçtiğimiz yıl 441,2 milyar TL seviyesinde olan ek hesap borçlarının bir yıl içinde ikiye katlanması, borçlanmadaki riskleri daha görünür hale getirdi.
Yüksek enflasyon ve artan yaşam maliyetleri, hanehalkını nakit ihtiyacını karşılamak için en hızlı yöntemlerden biri olan KMH kullanımına yönlendirdi. Ancak bu kolay erişilebilir borçlanma yöntemi, beraberinde ciddi maliyetler de getiriyor.
En pahalı borçlanma yöntemlerinden biri
Kredili Mevduat Hesapları, sunduğu pratikliğe rağmen en yüksek maliyetli borçlanma araçları arasında yer alıyor. KMH’lerde aylık faiz oranı yüzde 4,25 seviyesinde bulunurken, faize ek olarak yüzde 15 KKDF ve yüzde 15 BSMV uygulanıyor. Böylece toplam vergi yükü yüzde 30’a ulaşıyor. Gecikme faizlerinin de eklenmesiyle, borçların kısa sürede kontrol edilemez bir noktaya gelmesi kaçınılmaz hale geliyor.
Mevcut uygulamada, hesaba yatan her tutar otomatik olarak KMH borcuna aktarılırken, bu durum kullanıcıların eksi bakiyeden çıkmasını daha da zorlaştırıyor.
Yapılandırmalar yeterli olmadı
Yaz aylarında hayata geçirilen yapılandırma paketleri ve faiz düzenlemeleri, KMH borçlarındaki hızlı artışı durdurmaya yetmedi. Bunun üzerine Finansal İstikrar Komitesi, hanehalkı borçluluğunu ele almak üzere acil koduyla toplandı. Toplantı sonrası yapılan açıklamada, kredili mevduat hesapları ve kredi kartlarındaki mevcut durumun detaylı şekilde incelendiği bildirildi.
Limitler aşağı çekilecek
Yeni düzenleme kapsamında, bankaların inisiyatifinde olan KMH limit belirleme süreçlerine standart getirilmesi planlanıyor. Mevcut sistemde bankalar, müşterinin gelirinin üç katına kadar — bazı durumlarda kredi notuna bağlı olarak daha yüksek — limit tanımlayabiliyor. Hazırlanan yeni kural setiyle bu limitlerin aşağı çekilmesi ve kontrolsüz ek hesap açılışlarının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Sabah Gazetesi yazarı Dilek Güngör, toplantıda ele alınan detaylara ilişkin, “KMH limitlerinin kullanımına yönelik bankalar için bir kural seti hazırlanıyor. Bundan böyle belirlenen limitlerin üzerinde KMH açılamayacak” ifadelerini kullandı.
