Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Ocak ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkının en fazla yüzde 278,1 ile havuçta yaşandığını açıkladı. Bayraktar, birçok sebze ürününde fiyatların 3-4 kat arttığına dikkat çekerek, artışların temel nedenlerini ve girdi maliyetlerindeki son durumu paylaştı.
Havuç, Maydanoz, Pırasa ve Marul 3 Katın Üzerinde Satıldı
TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Ocak ayına ilişkin üretici–market fiyat farklarını ve tarımsal girdi maliyetlerini değerlendirdi. Bayraktar, üreticiden çıkan ürünlerin market raflarında ciddi fiyat artışlarıyla tüketiciye ulaştığını belirtti.
Ocak ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkı;
- Havuçta yüzde 278,1,
- Maydanozda yüzde 275,8,
- Pırasada yüzde 229,8,
- Marulda yüzde 225,7 olarak gerçekleşti.
Bu ürünlerin markette 3 ila 3,8 kat daha pahalıya satıldığına işaret eden Bayraktar, üreticide 10,50 TL olan havucun markette 39,70 TL, 5,57 TL olan maydanozun 20,92 TL, 13,53 TL olan pırasanın 44,64 TL, 10,87 TL olan marulun ise 35,39 TL seviyelerine çıktığını söyledi.
Market Fiyatlarında 41 Ürünün 33’ünde Artış Görüldü
Market fiyatlarındaki değişimi de paylaşan Bayraktar, Ocak ayında markette izlenen 41 ürünün 33’ünde fiyat artışı, 7’sinde düşüş, 1 üründe ise değişim olmadığını aktardı.
Markette fiyatı en çok artan ürünler
- Kabak: yüzde 67,2
- Sivribiber: yüzde 54,1
- Patlıcan: yüzde 48,5
- Salatalık: yüzde 41,7
Markette fiyatı en çok düşen ürünler
- Kuru fasulye: yüzde 14,6
- Pırasa: yüzde 9,4
- Portakal: yüzde 5,7
- Patates: yüzde 5
Üreticide En Büyük Artış Kabakta, En Büyük Düşüş Pırasada
Üretici fiyatlarını da değerlendiren Bayraktar, Ocak ayında üreticide 33 ürünün 19’unda fiyat artışı, 6 üründe düşüş, 8 üründe ise değişim yaşanmadığını belirtti.
Üreticide fiyatı en çok düşen ürünler
- Pırasa: yüzde 11
- Yumurta: yüzde 7
- Karnabahar: yüzde 4,4
- Zeytinyağı: yüzde 2,3
Üreticide fiyatı en çok artan ürünler
- Kabak: yüzde 179,2
- Sivribiber: yüzde 119,7
- Salatalık: yüzde 118,8
- Patlıcan: yüzde 100,5
Arz Azaldı, Soğuk Hava ve Afetler Fiyatları Yükseltti
Bayraktar, sebze grubundaki sert fiyat artışlarının nedenlerine de değindi. Seralarda güzlük sezonun sona erdiğini, baharlık dikimlerin ise henüz hasat olgunluğuna ulaşmadığını belirten Bayraktar, bu geçiş döneminde arzın azaldığını söyledi.
Soğuk hava nedeniyle verimin düştüğünü ifade eden Bayraktar, Ocak ayının son haftasında Antalya başta olmak üzere Mersin ve Muğla’da yaşanan aşırı yağış, fırtına, hortum ve dolu olaylarının da fiyat artışlarını hızlandırdığını kaydetti.
Talep düşüşünün karnabahar ve pırasa fiyatlarını gerilettiğini belirten Bayraktar, yumurta fiyatlarının ise iç piyasadaki arz fazlası ve ihracat kısıtlamaları nedeniyle düştüğünü aktardı.
Girdi Maliyetleri Artmaya Devam Ediyor
TZOB Başkanı Bayraktar, tarımsal girdi fiyatlarındaki yükselişe de dikkat çekti.
Ocak ayında Aralık ayına göre:
- Amonyum nitrat gübresi yüzde 6,2
- Amonyum sülfat gübresi yüzde 1,1
- 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 1
- Üre gübresi yüzde 0,8 arttı.
- DAP gübresi yüzde 0,5 geriledi.
Son bir yılda ise gübre fiyatları yüzde 26 ile yüzde 40 arasında artış gösterdi.
Ayrıca;
- Besi yemi aylık yüzde 5,6, süt yemi yüzde 4,2 arttı.
- Yıllık bazda besi yemi yüzde 33,1, süt yemi yüzde 30 yükseldi.
- Elektrik fiyatları yıllık yüzde 12,8, tarım ilaçları yüzde 35,9 arttı.
- Mazot fiyatı aylık yüzde 7,7, yıllık yüzde 21,8 artış gösterdi.
