Dolandırıcılar sahte ilanlardan kapora tuzağına, IBAN kiralamadan kurumsal kimlik taklidine kadar birçok yöntemle vatandaşları hedef alıyor. Manisalı Avukat Mehmet Aydeniz, dolandırıcılık mağdurlarının yaptığı en büyük hatalardan birinin “Giden gitti” diyerek şikâyetçi olmamak olduğunu söylerken, dolandırıcılığın fark edildiği ilk andan itibaren yapılması gerekenleri anlattı.
Manisa Olay Gazetesi'nden Beril Cevizli'nin haberine göre Telefon, sosyal medya ve internet üzerinden gerçekleştirilen dolandırıcılık olaylarında kullanılan yöntemler her geçen gün çeşitleniyor. Dolandırıcıların vatandaşın güvenini kazanmak için sahte belgelerden kurumsal logolara, kapora tuzağından IBAN kiralamaya kadar birçok yönteme başvurduğunu anlatan Avukat Mehmet Aydeniz, vatandaşlara özellikle kolay para ve yüksek kazanç vaatlerine karşı dikkatli olmaları mesajını verdi. “Para kazanmanın kolay bir yolu yoktur” diyen Aydeniz, çok kolay şekilde büyük paralar kazanılacağını söyleyen kişilerin vaatlerinin sorgulanması gerektiğine dikkat çekti.
“KENDİNİZE BİR DÜŞÜNME PAYI BIRAKMANIZ LAZIM”
Dolandırıcıların vatandaşları paniğe sürükleyerek hızlı işlem yapmaya yönlendirdiğini söyleyen Aydeniz, “Vatandaşlar dolandırıcılık girişimlerinde bazı dikkat çeken unsurlara dikkat etmeli. Başta banka dolandırıcılıklarında, özellikle ‘Size kod gelecek’ gibisinden, Sahibinden üzerinden yapılan dolandırıcılıklarda veya IBAN dolandırıcılıklarında şahısların güvenlerini sağlayarak ve hızlı bir şekilde manipülasyona uğratacak şekilde bunu işlemeye çalışıyorlar. Yani biri sizden hızlı bir şekilde, düşünmenizi sağlamadan bir işlem yapmanızı isterse, o telaşa, o paniğe kapılarak bunu hemen cevap verirsiniz veya kodu söylersiniz. Bu şekilde sizden hızlı talebi olan insanlardan her zaman bir düşünme payı bırakmanız lazım kendinize” dedi.
SAHTE EVRAK VE LOGOLARLA GÜVEN KAZANIYORLAR
Vatandaşların güvenini kazanmak için sahte hesapların yanı sıra kamu kurumlarını çağrıştıran belge ve logoların da kullanılabildiğini anlatan Aydeniz, “Güveni kazanabilmek için daha çok insanlar kurumsal kimlikleriyle veya sahte hesaplarıyla bunları yapmaya çalışıyor. Sahte evrak gösteriyorlar veya kendilerini savcı gibi tanıtıyorlar. Elektronik imzalar olsun, kurumsal imzalar olsun bunların bir yapay modelini oluşturuyor. Bu şekilde Adalet Bakanlığı'nın logosunu, etiketini kullanarak insanların güvenini kazanmaya çalışıyorlar” ifadelerini kullandı.
DOLANDIRILDIĞINIZI ANLADIYSANIZ ÖNCE BANKAYI ARAYIN
Dolandırıcılık sonucunda para transferi gerçekleştiren vatandaşların ilk olarak bankalarıyla iletişime geçmesi gerektiğini söyleyen Aydeniz, “Dolandırıldığınızı anladığınız anda öncelikle banka hesaplarınızda bir para transferi söz konusuysa doğrudan bankanızı arayın. Şüpheli işlem olarak bildirim yapmanız gerekiyor. Bunun akabinde hemen bir kolluk kuvvetine, karakola, polise şikâyet ya da doğrudan savcılığa şikâyet yoluyla bu önlemleri alabilirsiniz. Banka transferleri söz konusu olduğunda paranın aktarımını önlemek için bankanın da kendince önlemleri var. Bunu daha hızlı yapabilmek için öncelikle bankayı aramak en güvenlisi” dedi.
“GİDEN GİTTİ” DEMEK EN BÜYÜK HATA
Dolandırıcılık mağdurlarının paranın geri gelmeyeceğini düşünerek şikâyette bulunmamasının yapılan en büyük hatalardan biri olduğunu söyleyen Aydeniz, “Mağdurlar bu aşamada genelde ‘Ya param gitti, olan oldu’ deyip, ‘Olan oldu, giden gitti’ deyip hayatına devam ediyor. Aslında yapılması gereken şey şikâyetçi olmak. Mağduriyetinin de bir noktada savcılık araştırmaları sonucunda kanıtlanması lazım. Ayrıca yapılan bütün dolandırıcılıkla ilgili işlemler, mesajlar olsun, görüntüler olsun veya ses kayıtları olsun bunların hepsi muhafaza edilmeli. Karşı tarafın profili, mesajlaşmalar, banka hesap numarası, gönderilen paranın dekontu ve irtibat kurulan kişinin telefon numarası, bunların hepsi birer delil” ifadelerini kullandı.
IBAN KİRALAMA VE KAPORA TUZAĞINA DİKKAT
Son dönemde özellikle IBAN kiralama ve araç kaporası üzerinden yapılan dolandırıcılıklarla karşılaştıklarını anlatan Aydeniz, “Günlük olaylar kapsamında araç kaporası adı altında bir dolandırıcılık sistemi var. Sahibinden'e giriyorsunuz, arabayı ilana normalde rayiç değerinin çok çok altında koyuyorlar ve başkasının arabasını koyuyorlar. ‘Aracı ben ilandan kaldırayım, cüzi bir miktar kapora atın’ şeklinde para talep ediyorlar. Ama en çok karşılaştığımız olay banka, IBAN kiralama olayı. ‘Ben güveniyordum arkadaşıma, o yüzden mobil bankacılığımı verdim’ ya da ‘Bir şirketim var, şirketimin mobil bankacılığını verdim’ gibi durumlarla karşılaşıyoruz” diye konuştu.
Aydeniz, IBAN'ını başkasına kullandıran kişilerin de hukuki sorunlarla karşılaşabileceğine dikkat çekerek, “IBAN kiralamada sizin adınız geçtiği için, IBAN'ınız kullandırıldığı için siz her ne kadar burada mağdur olsanız da bu işi hesabını kiralayarak buradan maddi menfaat elde eden insanlar var. Bu maddi menfaati elde etmediğinizde bunu bir noktada ispatlamanız lazım” dedi.
GENÇLER VE EK GELİR ARAYANLAR HEDEFTE
Dolandırıcıların özellikle hızlı para ihtiyacı olan gençleri ve ek gelir arayan vatandaşları hedef alabildiğini söyleyen Aydeniz, “Daha çok hızlı para ihtiyacı olan öğrenci kardeşlerimiz oluyor. İşi olmayan, bir şekilde ek gelir sağlamaya çalışan kişiler oluyor. Sosyal medyada da ev hanımlarımız için ‘Evden iş imkânı’ sağlayan sahte reklamlarla, sabun paketleme gibi evden iş şeklinde dolandırıcılıklar yapılıyor. Daha çok yaşlılara yönelik yapılıyor, gençlere yönelik yapılıyor. Daha kolay hedef gördükleri için onları tercih ediyorlar. Hiçbir şekilde para kazanmanın kolay bir yolu yoktur. Her şekilde para kazanmak için bir emek, bir vakit, bir çaba sarf etmek gerekir. Size biri çok kolay tekliflerle büyük paralar kazanabileceğinizi söylüyorsa bilin ki orada bir yanılgı veya aldatma durumu vardır. Büyük vaatler ya da ucuz ürünler üzerinden dikkat edilmesi gereken şey en önemlisi budur diye düşünüyorum” dedi.
