Milyonlarca emeklinin gözü ocak ayında yapılacak maaş artışına çevrilirken, masadaki yeni formülün ayrıntıları da ortaya çıkmaya başladı. Seyyanen zam yerine refah payı üzerinden ilave ödeme seçeneğinin ağırlık kazandığı çalışmada, emeklilere yapılacak artışın yalnızca enflasyon oranıyla sınırlı kalmaması planlanıyor.
Sabah'ın haberine göre Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmalarda, emekliye verilecek ek ödemenin kapsamı ve bütçeye getireceği yük hesaplanıyor.
Gündemdeki formüle göre önce olağan zam uygulanacak, ardından emeklilerin prim geçmişi ve diğer kriterleri dikkate alınarak ilave ödeme yapılacak.
ÖNCE ZAM, SONRA REFAH PAYI
Ocak ayında ilk olarak temmuz-aralık döneminde oluşan enflasyon farkının emekli aylıklarına yansıtılması bekleniyor.
Orta Vadeli Program ve bütçe hedefleri üzerinden yapılan hesaplamalarda SSK ve BAĞ-KUR emeklileri için yaklaşık yüzde 10, memur emeklileri için ise yüzde 8 zam ihtimali üzerinde duruluyor.
Yüzde 10'luk artış gerçekleşirse bugün 25 bin TL maaş alan bir emeklinin aylığı 27 bin 500 TL'ye, 30 bin TL alanın maaşı 33 bin TL'ye, 40 bin TL alanın aylığı ise 44 bin TL'ye yükselecek.
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI ÖNCE 26 BİN TL'YE ÇIKACAK
En düşük emekli aylığı için de dikkat çeken bir hesaplama yapıldı.
Halen 23 bin 552 TL olan en düşük aylığa yüzde 10 zam uygulanması durumunda rakam 25 bin 907 TL'ye ulaşacak. Bu tutarın yasal düzenlemeyle 26 bin TL'ye tamamlanması bekleniyor.
En düşük emekli aylığına ilişkin düzenlemenin aralık ayı sonunda veya Ocak 2027'de TBMM gündemine taşınması öngörülüyor.
30 BİN TL'YE ULAŞMASI İÇİN YENİ HESAP
En düşük emekli aylığını 30 bin TL sınırına yaklaştıran hesaplama ise refah payı üzerinden yapılması planlanan ek ödemeye dayanıyor. Yaklaşık 26 bin TL'ye yükselmesi beklenen en düşük aylığa yüzde 15 oranında ilave ödeme yapılması halinde maaşın 29 bin 900 TL seviyesine çıkabileceği hesaplanıyor.
Memur emeklileri için de benzer bir senaryo gündemde. Yüzde 8'lik artışla yaklaşık 34 bin 50 TL olması beklenen en düşük memur emekli aylığının, yüzde 15 ek ödeme uygulanması halinde 39 bin 158 TL'ye ulaşabileceği öngörülüyor.
HER EMEKLİ AYNI EK ÖDEMEYİ ALMAYABİLİR
Masadaki formülün en dikkat çeken ayrıntısı ise ek ödemenin bütün emeklilere aynı tutarda verilmemesi.
Çalışmada emeklinin ödediği prim miktarı, prim gün sayısı ve yaşı temel kriterler olarak öne çıkıyor.
Bunun yanında emeklinin SSK, BAĞ-KUR veya Emekli Sandığı kapsamında bulunması, yurt dışından emekli olması ve çalışmayı sürdürüp sürdürmemesi gibi unsurların da hesaba katılması değerlendiriliyor.
Prim gün sayısına göre üç ya da dört ayrı ödeme basamağı oluşturulması planlanıyor. İlk basamağın 3 bin 600 prim gününden başlaması, diğer basamakların ise 4 bin 700, 9 bin ve üzeri prim günlerine göre belirlenmesi üzerinde duruluyor. Böylece uzun yıllar prim ödeyen ve daha yüksek tutarda prim yatıran emeklilerin daha fazla ek ödeme alması hedefleniyor.
EK ÖDEME İÇİN 1,1 TRİLYON TL'LİK KAYNAK
Düzenlemenin hayata geçirilmesi için bütçeye ilave kaynak ayrılması da gündemde.
Çalışmalarda 1,1 trilyon TL'lik kaynak seçeneği değerlendirilirken, eşel-mobil destek uygulamasından vazgeçilmesiyle yaklaşık 500 milyar TL'lik kaynak alanı oluştuğu belirtiliyor.
Emeklilere yapılacak ilave ödemenin ortalama en az yüzde 15 seviyesinde olması yönünde hesaplamalar yapılıyor.
Ancak nihai oran ve ödeme miktarı, ayrılacak bütçeye ve belirlenecek kriterlere göre şekillenecek.
VATANDAŞLIK MAAŞI EMEKLİLERİ DE KAPSAYABİLİR
Emeklilere yönelik ek ödeme çalışmasının yanı sıra kamuoyunda vatandaşlık maaşı olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) için de hazırlıklar sürüyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmada, il ve hane bazında gelir haritası çıkarılıyor. İlk hesaplamalara göre 2,5 milyon haneye toplam 1,35 trilyon TL destek sağlanması planlanıyor.
Sistem kapsamında en düşük emekli aylığı olan 23 bin 552 TL ve altında geliri bulunan emeklilerin de desteklerden yararlanması değerlendiriliyor.
Aylık desteğin 9 bin 358 TL seviyesinde olması planlanırken; kira, elektrik, doğalgaz, barınma, yakacak ve gıda gibi ihtiyaçların destek kapsamına alınması üzerinde duruluyor.
GÖZLER OCAK DÜZENLEMESİNDE
Ek ödemelerin prim miktarı ve gün sayısına göre farklılaştırılması, emekliler arasında eşitlik tartışmasını da beraberinde getiriyor.
AK Parti kaynakları ise daha fazla prim ödeyen ve daha uzun süre çalışan emeklilere daha yüksek ilave ödeme yapılmasının hakkaniyetli olacağını savunuyor.
Henüz kesinleşmiş bir karar bulunmazken, bütçe hesaplamaları ve etki analizleri devam ediyor.
Önce enflasyon zammının uygulanması, ardından refah payı kapsamında ek ödeme miktarlarının belirlenmesi bekleniyor. En düşük emekli aylığının 30 bin TL'ye ulaşıp ulaşmayacağı ise ocak ayında netlik kazanacak.
