Yapay zeka teknolojilerine yönelik yatırımlar hız kesmeden devam ederken, bu alandaki büyümenin tüketici elektroniğine etkisi de giderek daha fazla hissediliyor. Veri merkezlerinde kullanılan bellek çiplerine yönelik talebin artması, küresel piyasada arz sıkıntısına yol açarken telefon, bilgisayar ve tablet üreticilerinin maliyetlerini yükseltiyor.

Sektörde özellikle DRAM ve yüksek bant genişlikli bellek (HBM) ürünlerine yönelik talebin artması, üreticilerin kapasite tercihlerini değiştirmesine neden oldu. Daha yüksek getirili sunucu ve yapay zeka odaklı ürünlere yönelen üretim, tüketici elektroniğinde kullanılan geleneksel belleklerin arzını daralttı.

DDR4 fiyatı 31,59 dolara çıktı

Bellek piyasasındaki değişimin en çarpıcı göstergelerinden biri DDR4 fiyatlarında yaşandı. 8 gigabit kapasiteli DDR4 belleğin spot piyasa fiyatı Aralık 2023'te 1,62 dolar seviyesindeyken, 2024 sonunda 1,37 dolara geriledi.

Ancak 2025'te tablo tamamen değişti. DDR4 fiyatları yıl boyunca yüzde 1568 artarak 22,85 dolara yükseldi. Böylece fiyat yaklaşık 17 katına çıkarken, bellek piyasasında tüm zamanların en güçlü yıllık artışlarından biri yaşandı.

Fiyat artışı 2026'da da devam etti. DDR4 belleklerin fiyatı yılın ilk çeyreğinde 27,75 dolara, ikinci çeyreğinde ise 31,59 dolara çıktı.

Arz fazlası yerini tedarik sıkıntısına bıraktı

2024'ün sonlarında kişisel bilgisayar ve akıllı telefonlarda kullanılan geleneksel belleklere yönelik talep zayıf seyrederken, yüksek stoklar ve arz fazlası fiyatların gerilemesine neden olmuştu.

Ancak 2025'te küresel ticaret ve tarife politikalarına ilişkin belirsizliklerin artmasıyla birlikte şirketler olası maliyet artışlarına karşı stoklarını artırmaya başladı. Siparişlerin öne çekilmesi talebi güçlendirirken, olası arz sıkıntısı beklentisi de stoklama eğilimini artırdı.

Böylece bellek piyasasında birkaç çeyrek içerisinde arz fazlasından ciddi bir tedarik sıkışıklığına geçildi.

Yapay zeka talebi bellekte dengeleri değiştirdi

Bellek krizinin arkasındaki en önemli faktörlerden biri ise yapay zeka yatırımları oldu. Başlangıçta özellikle yapay zeka hızlandırıcılarında kullanılan HBM belleklere yoğunlaşan talep, veri merkezi yatırımlarının büyümesiyle birlikte yüksek kapasiteli sunucu DRAM'lerine de yayıldı.

Sunucu belleğine yönelik talepteki artış, üreticilerin kapasiteyi daha yüksek kâr getiren ürünlere kaydırmasına neden oldu. Bu durum akıllı telefon, bilgisayar ve oyun konsolu gibi tüketici ürünlerinde kullanılan belleklerin arzını daha da sıkılaştırdı.

Samsung ve Apple maliyet baskısıyla karşı karşıya

Bellek sektörünün önde gelen üreticilerinden Samsung da yükselen fiyatlardan hem olumlu hem olumsuz etkileniyor. Şirket, bellek çipi üreticisi olarak fiyat artışlarından yararlanırken, akıllı telefonlarında kullandığı belleklerin maliyetinin yükselmesi nedeniyle ek maliyet baskısıyla karşı karşıya kalıyor.

Samsung Üst Yöneticisi TM Roh, yılın başında bellek çiplerindeki arz sıkışıklığını “benzeri görülmemiş” olarak nitelendirirken, artan maliyetlerin ürün fiyatlarına yansıtılmasının kaçınılmaz olabileceğine işaret etti.

Apple da artan bellek ve depolama çipi maliyetlerinden etkilenen şirketler arasında yer aldı. Apple Üst Yöneticisi Tim Cook, haziran ayında söz konusu maliyet artışlarının şirket açısından sürdürülemez hale geldiğini ve bazı ürünlerde fiyat artışı yapılması gerekebileceğini belirtti.

Lenovo fiyatlarını artırdı

Bilgisayar sektörünün büyük üreticilerinden Lenovo da yükselen DRAM ve depolama belleği maliyetlerine karşı fiyat artışına giden şirketler arasında bulunuyor.

Lenovo Üst Yöneticisi Yang Yuanqing, bellek arzındaki sıkışıklığı önceden öngördüklerini ve Çin, Güney Kore ve ABD'deki farklı tedarikçilere erişimin şirkete avantaj sağladığını ifade etti.

Düşük fiyat segmentinde güçlü konuma sahip Xiaomi ise maliyet baskısını daha fazla hisseden üreticiler arasında bulunuyor. Xiaomi Başkanı Lu Weibing, bellek maliyetlerindeki baskının 2026'da ağırlaşabileceğine dikkat çekti.

HP, Sony ve Raspberry Pi de önlem aldı

Bellek fiyatlarındaki yükseliş yalnızca akıllı telefon ve bilgisayar üreticilerini değil, farklı teknoloji şirketlerini de etkiliyor.

HP, artan DRAM ve NAND tipi flash bellek maliyetleri nedeniyle bilgisayar fiyatlarını yükseltirken tedarik ve ürün konfigürasyonlarında değişikliğe gitti.

Sony, PlayStation 5 için ihtiyaç duyduğu bellek tedarikini güvence altına almaya çalışırken, Raspberry Pi de LPDDR4 bellek maliyetlerindeki artışı gerekçe göstererek bazı modellerinin fiyatlarını yükseltti.

“Elektronik sanayinin en büyük sorunu haline geldi”

Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz, bellek fiyatlarındaki sert yükselişin yapay zeka ve elektronik sanayisinin en önemli sorunlarından biri haline geldiğini belirtti.

Veri merkezi yatırımları için planlanan harcamaların her çeyrek arttığına dikkat çeken Kaymaz, başta bellek olmak üzere bileşen maliyetlerindeki yükselişin yatırım harcamalarını artıran temel unsurlardan biri olduğunu söyledi.

Kaymaz, yüksek bellek fiyatlarının birçok sektörde hissedildiğini ve özellikle akıllı telefon pazarında daralmaya yol açtığını belirterek, yükselen maliyetlerin alt segment cihazlarda daha fazla baskı oluşturduğunu ifade etti.

Tüketici yeni zamlarla karşılaşabilir

Bellek maliyetlerindeki artışın üreticilerin kâr marjlarını baskılaması, maliyetlerin önemli bölümünün tüketiciye yansıtılması riskini artırıyor. Özellikle bellek kullanımının yüksek olduğu akıllı telefon, bilgisayar, tablet ve oyun konsollarında fiyat artışlarının gündeme gelmesi bekleniyor.

Sektördeki gelişmeler, yapay zeka yatırımlarındaki büyümenin yalnızca veri merkezlerini değil, günlük hayatta kullanılan elektronik cihazların fiyatlarını da doğrudan etkileyebileceğine işaret ediyor.

DDR4 bellek fiyatlarında dikkat çeken değişim

Dönem Dönem sonu fiyatı Çeyreklik değişim

2024 1. çeyrek 1,79 dolar %10,49

2024 2. çeyrek 1,73 dolar -%3,35

2024 3. çeyrek 1,72 dolar -%0,58

2024 4. çeyrek 1,37 dolar -%20,35

2025 1. çeyrek 1,57 dolar %14,60

2025 2. çeyrek 4,34 dolar %176,43

2025 3. çeyrek 5,15 dolar %18,66

2025 4. çeyrek 22,85 dolar %343,69

2026 1. çeyrek 27,75 dolar %21,44

2026 2. çeyrek 31,59 dolar %13,84

Kaynak: AA