Türkiye genelinde bazı bankaların ATM sistemlerinde yaptığı yeni banknot düzenlemeleri, vatandaşların günlük nakit kullanım alışkanlıklarını etkilemeye başladı. ATM’lerde küçük kupürlerin azaltılması ve bazı cihazlarda en düşük para çekme limitinin yükseltilmesi, özellikle küçük tutarlı işlemlerde yeni sorunları beraberinde getiriyor.
Bankaların ATM kapasitesini daha verimli kullanmak amacıyla önce 5, 10 ve 20 TL’lik banknotları azaltmasının ardından, birçok noktada 50 TL’lik banknotların da kullanımının sınırlandırıldığı belirtiliyor. Bu değişiklikle birlikte bazı ATM’lerde en düşük nakit çekim tutarının 100 TL’ye yükseldiği ifade ediliyor.
Küçük harcamalarda para üstü sorunu büyüyor
ATM’lerde küçük kupürlerin azalması özellikle semt pazarları, mahalle esnafı ve günlük nakit alışveriş yapılan alanlarda etkisini göstermeye başladı. Küçük tutarlı alışverişlerde para üstü sorununun arttığı belirtilirken, hem vatandaşlar hem de esnaf yeni ödeme düzenine uyum sağlamaya çalışıyor.
Özellikle günlük harcamalarını düşük miktarlarda yapan öğrenciler, emekliler ve dar gelirli vatandaşların durumdan daha fazla etkilendiği ifade ediliyor. Düşük bakiye ile işlem yapan vatandaşların küçük tutarlarda nakit çekmekte zorlandığı belirtiliyor.
Esnaf bozuk para arayışında
Küçük banknot ve bozuk para sıkıntısının en çok mahalle esnafını etkilediği kaydediliyor. Bakkal, market, eczane, tekel bayii ve pazarcıların müşterilere para üstü verebilmek için gün içinde bozuk para temin etmeye çalıştığı belirtiliyor.
Bazı işletmelerin güne çevredeki iş yerlerinden para bozdurarak başladığı ifade edilirken, özellikle küsuratlı alışverişlerde zaman zaman ödeme sorunlarının yaşandığı aktarılıyor.
Ekonomistler enflasyona dikkat çekiyor
Ekonomist Ahmet Karaoğlu, yaşanan durumun temel nedenlerinden birinin yüksek enflasyon olduğunu belirtti. ATM haznelerinin fiziksel kapasitesinin sınırlı olduğunu ifade eden Karaoğlu, işlem tutarlarının yükselmesi nedeniyle bankaların daha yüksek kupürlü banknotlara yöneldiğini söyledi.
Karaoğlu, küçük banknot kullanımının azalmasının özellikle dar gelirli vatandaşlar üzerinde ek yük oluşturabileceğini belirterek, küçük esnafı ve düşük gelir grubunu destekleyecek nakit dolaşımı planlamalarının önemine dikkat çekti.
