Türkiye’de emeklilik sistemi 8 Eylül 1999 öncesi ve sonrası olarak iki ayrı döneme ayrılmış durumda. EYT düzenlemesiyle 8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olanlar yaş şartı olmadan emekli olurken, 9 Eylül 1999 itibarıyla işe başlayanlar için yaş şartı devreye girdi. Bu durum, bir günlük fark nedeniyle emeklilik süresinin yıllarca uzaması tartışmalarını beraberinde getirdi.
En büyük mağduriyet 1999-2008 arası!
Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, en büyük mağduriyetin 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez sigortalı olan grupta yaşandığını belirtti. Bu kapsamdaki çalışanlar için 7 bin prim günü ve kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartı uygulanıyor.
Erdursun, 2008 reformunda geçiş sürecinin kademeli planlandığını ancak 1999 sonrası için ani yaş artışının adalet duygusunu zedelediğini ifade etti.
CHP kanun teklifi sundu
Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) Meclis’e sunduğu kanun teklifini de değerlendiren Erdursun, teklifin 8 Eylül 1999 tarihini baz almasının teknik sorunlar doğurabileceğini söyledi.
Teklifte öne çıkan bazı kademeler şöyle:
- 1999–2000 arası girişliler: Kadın 43, erkek 45 yaş – 6.250 prim günü
- 2002–2004 arası girişliler: Kadın 45, erkek 47 yaş – 6.625 prim günü
- 2005–2007 arası girişliler: Kadın 48, erkek 50 yaş – 6.850 prim günü
Kademeli emeklilik için tarih verdi
Erdursun, EYT düzenlemesi yapılırken bu kesime yönelik taleplerin öngörülmediğini savundu. Yaklaşık 3 milyon 800 bin sigortalıyı ilgilendiren kademeli emeklilik konusunun, yerel ya da genel seçim sürecine girildikçe daha güçlü biçimde gündeme geleceğini dile getirdi.
“Popülizm değil mali denge” uyarısı
Sosyal güvenlik sisteminin yalnızca toplumsal beklentilerle değil, mali sürdürülebilirlikle de yönetilmesi gerektiğini vurgulayan Erdursun, atılacak yanlış bir adımın uzun vadede telafisi zor sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.
Uzman isme göre olası bir düzenleme; EYT kapsamına müdahale etmemeli, 1999 sonrası oluşan ani yaş sıçramasını yumuşatmalı ve 2008 sonrası sigortalılar için yeni bir mağduriyet yaratmamalı.
