Uganda Savunma Bakanlığı ve UPDF'de Savunma Kamuoyu Bilgilendirme Direktör Vekili olarak görev yapan Albay Chris Magezi, 19 Eylül Cumartesi günü yaptığı açıklamada kararın derhal yürürlüğe girdiğini bildirdi.
Magezi, askıya alma kararının iki ülke arasındaki savunma ve askeri işbirliğine ilişkin “çözülmemiş meseleler” giderilene kadar yürürlükte kalacağını belirtti. Uganda tarafı söz konusu meselelerin içeriği ya da kararın hangi anlaşma ve projeleri doğrudan etkileyeceği konusunda ayrıntı vermedi.
KARARDAN BİR GÜN ÖNCE TÜRKİYE BÜYÜKELÇİLİĞİ ÖNÜNDE EYLEM
Karar, Uganda ile Türkiye arasında Ugandalı hükümet karşıtı aktivist Fred Lumbuye üzerinden yaşanan gerilimin ardından geldi.
Associated Press'in aktardığına göre 18 Eylül'de yüzlerce kişi Kampala'daki Türkiye Büyükelçiliği önünde toplanarak Türkiye'de yaşayan Lumbuye'nin Uganda'ya iadesini talep etti.
Eylem, Uganda Genelkurmay Başkanı General Muhoozi Kainerugaba'nın başında bulunduğu Patriotic League of Uganda tarafından düzenlendi. Uganda yönetimi Lumbuye'yi hükümet karşıtı propaganda, kışkırtma ve siber suçlarla bağlantılı olmakla suçluyor.
UGANDA DEVLET BAŞKANI MUSEVENİ'NİN OĞLU
"Twitter Generali" lakaplı Kainerugaba, bu kez de babası Uganda Devlet Başkanı Yoweri Museveni'ye yönelik eleştirileriyle bilinen siyasi muhalif Fred Lumbuye'nin Türkiye tarafından iade edilmemesini gerekçe göstererek Türkiye ile askeri ilişkileri askıya aldığını duyurdu.
Kainerugaba, geçmişte de Lumbuye'nin iadesi konusundaki ısrarı nedeniyle Türk makamlarıyla defalarca karşı karşıya gelmişti.
Uganda Ordu Sözcüsü Chris Magezi yaptığı açıklamada, "Uganda Halk Savunma Kuvvetleri (UPDF), Türkiye Cumhuriyeti ile olan bütün savunma ve askeri iş birliğini şu andan itibaren geçerli olmak üzere askıya almıştır. Bu, iki ülke arasındaki karşılıklı savunma ve askeri iş birliğine ilişkin sorunlar halledilene kadar yürürlükte kalacaktır" dedi.
LUMBUYE, TÜRKİYE TARAFINDAN UGANDA'YA SINIR DIŞI ETTİKTEN SONRA KAYBOLMUŞTU
2013 yılında Türkiye'ye sığınan Fred Kajubi Lumbuye, özellikle hükümet karşıtı sert eleştirileri ile tanınıyor. Türkiye'de 2021 yılında gözaltına alınan Lumbuye, Uganda'ya sınır dışı edilmesinin ardından kaybolmuştu.
"Çılgın" generalin bu son son açıklaması, bir Türk firması ile yapılan 3 milyar dolarlık demiryolu sözleşmesinin iptal edilmesi ve Türk vatandaşlarının Uganda'dan sınır dışı edilmesi yönündeki tehditlerin ardından geldi.
Türkiye ve Uganda, yaklaşık 10 yıldır askeri eğitim, silah ve gözetleme ekipmanı, teknoloji transferi ile terörle mücadele ve güvenlik konularını kapsayan savunma alanında yakın ilişkilere sahipti.
“ZATEN 5 TÜRK KADINIYLA EVLENDİM”
Kainerugaba, daha önce yaptığı ‘çılgın’ açıklamalardan birinde, “Zaten 5 Türk kadınıyla evlendim. Kolay bir işti. Bir dahaki sefere beni ve Uganda'yı tekrar tehdit ederlerse savaşacağız” demişti.
Türklerden korkmadığını söyleyen Kainerugaba, “Asıl onlar bizden korkmalı. Bize yönelik daha fazla tehdit olursa bunun sonuçları olur. Türkiye ile yakında işimi bitireceğim. Lumbuye’yi bize derhal teslim etmeliler” ifadelerini kullanmıştı.
