Türkiye’de bazı ilçeler, bugün kullandıkları isimlerden çok farklı adlarla geçmişte varlığını sürdürdü. Manisa’nın Sarıgöl ilçesi de bu dikkat çekici yerleşimlerden biri. Bugün üzüm üretimiyle öne çıkan Sarıgöl, bir dönem “İnegöl” adıyla anılıyordu.
Üstelik Manisa’daki İnegöl, Bursa’nın bugün de aynı isimle bilinen ilçesiyle aynı dönemde varlığını sürdürdü. İki yerleşimin aynı adı taşıması, Cumhuriyet döneminde isim değişikliğinin de önünü açtı.
Sarıgöl'ün eski adı İnegöl'dü...
Tarihi kayıtlara göre Sarıgöl’ün eski adı İnegöl’dü. Cumhuriyet döneminde nahiye statüsünde bulunan yerleşim, 1938 yılına kadar bu isimle anıldı.
Aynı dönemde Bursa’da da İnegöl isimli bir ilçe bulunması, iki yerleşimin karıştırılmasına neden oluyordu. Yapılan idari düzenlemeyle Manisa’daki İnegöl’ün adı 1938 yılında Sarıgöl olarak değiştirildi.
Ancak ilçenin İnegöl adıyla geçmişi yalnızca resmi kayıtlardan ibaret değil. Bölgenin eski isminin nasıl ortaya çıktığına ilişkin günümüze kadar ulaşan dikkat çekici bir rivayet de bulunuyor.
“Attan in de gör” rivayeti
Yerel anlatıya göre Osmanlı Padişahı Yıldırım Bayezid, Manisa’nın bu bölgesine bir tepeden bakarak yanında bulunanlara buranın neresi olduğunu sordu.
Komutanlarının “Attan in de gör” sözleri üzerine bölgeyi daha yakından inceleyen Yıldırım Bayezid’in, gördüğü yerleşimi Bursa’daki İnegöl’e benzettiği ve bu nedenle bölgeye de İnegöl adının verildiği anlatılıyor.
Bu hikâye tarihi bir belgeyle kesin olarak doğrulanmış bir bilgi değil, bölgenin isim geçmişine ilişkin yerel bir rivayet olarak aktarılıyor.
Tarihi belgelerde İnegöl adı geçiyor
Sarıgöl’ün geçmişte İnegöl olarak anıldığını gösteren daha somut kayıtlar ise Osmanlı dönemine uzanıyor. Bölgenin Aydın Vilayeti’ne bağlı olduğu döneme ait salnamelerde yerleşimin “İnegöl” adıyla geçtiği belirtiliyor.
İlçenin geçmişine ilişkin dikkat çeken kanıtlardan biri de nahiye müdürü Yusuf Ziya’nın mezar taşı. 1879-1881 yılları arasında görev yaptığı belirtilen Yusuf Ziya’nın mezar taşında “İnegöl Nahiye Müdürü” ifadesinin bulunması, yerleşimin dönemin resmi kullanımındaki adına ışık tutuyor.
1957’de ilçe statüsüne kavuştu
1938 yılında adı Sarıgöl olarak değiştirilen yerleşim, bir süre nahiye olarak varlığını sürdürdü. Sarıgöl, 4 Eylül 1957 tarihinde çıkarılan 7033 sayılı kanunla Manisa’ya bağlı tam teşkilatlı ilçe haline getirildi.
Bugün Manisa’nın ilçelerinden biri olan Sarıgöl, böylece yalnızca doğal ve tarımsal özellikleriyle değil, geçmişte taşıdığı isimle de dikkat çekiyor.
