Manisa’nın cadde ve sokaklarında yürürken, okullarının önünden geçerken pek çok kişinin aşina olduğu isimler vardır. Ancak bu isimlerin hangi yaşam öykülerini taşıdığı, kent için neler yaptığı çoğu zaman bilinmez. Manisa’nın geçmişine ışık tutan isimlerden biri de bugün Şehzadeler ilçesinde bir caddeye ve okula adını veren Avni Gemicioğlu…
Ticaret Lisesi önünden başlayarak Manisa Lisesi kavşağına uzanan, buradan lise ve meslek liselerinin önünden geçerek Cumhuriyet Caddesi’ne bağlanan yol, Avni Gemicioğlu’nun adını taşıyor. Ulu Cami yakınlarında bulunan Avni Gemicioğlu Ortaokulu da kentin hafızasında yer edinen bu ismi yaşatmaya devam ediyor.
Peki, Avni Gemicioğlu kimdi? Manisa için neler yaptı ve adı neden bugün hâlâ yaşatılıyor?
Eski Manisa Fotoğrafları sayfasından alınmıştır.
Manisa’da Başlayan Yaşamı Mühendisliğe Uzandı
Avni Gemicioğlu, 1883 yılında Manisa’da dünyaya geldi. İlk eğitimini memleketinde sürdüren Gemicioğlu, daha sonra İstanbul’da donanmaya katılarak mühendislik eğitimi aldı.
Meslek hayatında uluslararası projelerde de görev üstlenen Gemicioğlu, Alman ve Fransız mühendislerle birlikte Türk hükümeti adına Şam Demiryolları’nın yapım çalışmalarında yer aldı. Bu görev sırasında Şam’da gizli bir teşkilat kuran Mustafa Kemal ile tanıştı ve teşkilatın çalışmalarına katıldı.
İngilizce ve Fransızca bilen Gemicioğlu, denizcilik alanındaki uzmanlığını geliştirmesi amacıyla Osmanlı Devleti tarafından İtalya’ya gönderildi. Özellikle denizaltı gemileri konusunda uzmanlaşması, onu dönemin aranan isimlerinden biri haline getirdi.
Osmanlı Donanmasında Görev Yaptı
Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla Avusturya’nın başkenti Viyana’da ateşelik görevini üstlenen Avni Gemicioğlu, askeri ve diplomatik tecrübesiyle dikkat çekti.
Bahriye Vekâletindeki görevlerinden birinde Almanya’dan alınması planlanan gemiler konusunda dönemin bakanıyla görüş ayrılığı yaşadı. Bu anlaşmazlığın ardından binbaşı rütbesindeyken ordudaki görevinden istifa etti.
Kurtuluş Savaşı yıllarında da çeşitli görevler üstlenen Gemicioğlu, askeri ve teknik birikimini ülkesinin hizmetine sunmayı sürdürdü.
Manisa’ya Döndü, Kentin Gelişimi İçin Çalıştı
Avni Gemicioğlu, 1931 yılında Manisa’ya dönerek kent için fahri çalışmalara başladı. Birikimini doğduğu şehrin gelişimine aktarmak isteyen Gemicioğlu, 1934 yılında Manisa Belediye Reisliği görevine seçildi. İki dönem boyunca sürdürdüğü belediye başkanlığı sırasında Manisa’nın modern bir şehir kimliği kazanması için çalışmalar yürüttü.
Gemicioğlu’nun belediye başkanlığı döneminde hayata geçirilen projeler, kentin sosyal yaşamından altyapısına kadar pek çok alanda değişimin önünü açtı.
Ulupark’tan İlk Belediye Otobüsüne…
Avni Gemicioğlu’nun belediye başkanlığı döneminde Manisa’da gerçekleştirilen çalışmalar arasında bugün de kentin hafızasında yer tutan önemli hizmetler bulunuyor.
Ulupark ve Çocuk Parkı’nın oluşturulması, kentte sosyal yaşam alanlarının gelişmesine katkı sağladı. Elektrik Fabrikası’nın kurulmasıyla şehrin altyapısında önemli bir adım atılırken, Asri Mezarlık ve ilk mezbahanın yapılması da belediye hizmetlerinin gelişiminde rol oynadı.
Gemicioğlu döneminde ilk itfaiye teşkilatının kurulması, şehir bandosunun oluşturulması ve ilk belediye otobüsünün alınması da Manisa’nın modern kent yaşamına geçiş sürecinde atılan adımlar arasında yer aldı.
Bu çalışmalar, Avni Gemicioğlu’nun belediye başkanlığını yalnızca rutin hizmetlerle sınırlı tutmadığını, kentin geleceğine yönelik projelere de önem verdiğini gösteriyor.
Beyaz Takım Elbisesi ve Fötr Şapkasıyla Hatırlanıyor
Avni Gemicioğlu, yaptığı çalışmaların yanı sıra kişiliği ve giyim tarzıyla da Manisalıların hafızasında yer edindi. Büyüklerinden aktarılan anlatımlara göre beyaz takım elbisesi ve başındaki fötr şapkasıyla tanınan Gemicioğlu, kendine özgü tarzıyla dönemin dikkat çeken isimlerinden biriydi.
1965 yılında Manisa’da hayatını kaybeden Avni Gemicioğlu’nun mezarı Manisa Asri Mezarlığı’nda bulunuyor.
Bugün Şehzadeler ilçesindeki Avni Gemicioğlu Caddesi ve adını taşıyan okul, Manisa’nın gelişimine katkı sunmuş bir ismin hatırasını yaşatıyor.
