Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hayata geçirilen kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden hazırlanmasına yönelik uygulamada yeni aşamaya geçildi. İlk olarak 4 Kasım 2024'te vatandaşların kullanımına sunulan sistemle, taşınmaz sahibi tarafından e-Devlet Kapısı'ndaki "Kira Sözleşmesi İşlemleri" bölümünden hazırlanan sözleşmenin kiracı ve varsa kefil tarafından yine dijital ortamda onaylanması sağlandı.
Uygulamayla birlikte kira sözleşmelerinin güvenilir ve doğrulanabilir biçimde kayıt altına alınması hedeflenirken, sistemin kapsamı da zaman içerisinde genişletildi.
Emlak danışmanlarına da sözleşme hazırlama imkanı
Uygulamanın ikinci fazı 9 Mayıs 2025'te devreye alındı. Bu aşamayla birlikte emlak danışmanları ve yetkilendirilen kişiler de kira sözleşmesi hazırlayarak taşınmaz sahibi veya hissedar, kiracı ve varsa kefilin onayına sunabilir hale geldi.
Bakanlık, kullanıcıların ihtiyaçları doğrultusunda sistemin fonksiyonlarını geliştirmeye devam ediyor. Bu kapsamda sözleşmelerdeki maddi hataların düzeltilmesine ve bilgilerin güncellenmesine imkan tanıyan yeni özellikler de kullanıma açıldı.
Hatalar 15 gün içinde düzeltilebiliyor
"Hata Düzeltme" fonksiyonuyla, sözleşmenin taraflarınca onaylanmasının ardından 15 gün içerisinde yazım, rakam veya bilgi girişlerinden kaynaklanan maddi hatalar giderilebiliyor.
"Güncelle" fonksiyonu sayesinde ise tarafların iletişim bilgileri, kira tutarı ve kira ödemesine ilişkin bilgiler güncel tutulabiliyor.
Sistem üzerinden oluşturulan kira sözleşmeleri için zaman damgalı ve barkodlu belge de hazırlanabiliyor. Söz konusu belgelerin doğruluğu e-Devlet Kapısı üzerinden kontrol edilebiliyor.
Tüm kira sözleşmelerinin dijital olması planlanıyor
Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın kira sözleşmelerinin tamamının e-Devlet üzerinden yapılmasını zorunlu hale getirecek bir çalışma üzerinde de bulunduğu belirtiliyor.
Uygulamanın yalnızca ev sahibi ve kiracı arasındaki anlaşmazlıkların önlenmesi açısından değil, kira gelirlerinin daha sağlıklı takip edilmesi ve vergi kayıplarının azaltılması açısından da önem taşıması bekleniyor.
"Kira bedeli ile gerçekte ödenen tutar denetlenmeli"
Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Ergün Kılıç, uygulamanın ev sahibi ve kiracı arasındaki ilişkilerin daha güvenli ve şeffaf hale getirilmesi açısından önemli olduğunu belirtti.
Elektronik ortamda hazırlanan sözleşmelerle kira bedeli, depozito, ödeme tarihi ile sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihi gibi kritik bilgilerin kayıt altına alınacağını ifade eden Kılıç, bunun ilerleyen süreçte ortaya çıkabilecek "Ben böyle anlaşmamıştım" veya "Sözleşmede böyle yazmıyordu" şeklindeki uyuşmazlıkların önüne geçebileceğini söyledi.
Kılıç, uygulamanın anlaşmazlıklarda önemli bir belge niteliği taşıyabileceğine dikkati çekerek, kira sözleşmesinde belirtilen bedel ile gerçekte ödenen tutarın farklı olup olmadığının da denetlenmesi gerektiğini vurguladı.
Veriler konut politikaları için de kullanılmalı
Elektronik sözleşmenin kira gelirlerinin takibine katkı sağlayabileceğini belirten Kılıç, sistemden elde edilen verilerin yalnızca vergi denetimi amacıyla kullanılmaması gerektiğini ifade etti.
Kılıç, söz konusu verilerin Türkiye'deki konut ve kira sorunlarının daha doğru analiz edilmesi ve kalıcı çözüm politikalarının geliştirilmesi için de değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Yaşlı vatandaşlar için teknik destek çağrısı
Elektronik kira sözleşmelerinin bakım, onarım, aidat ve depozito gibi konulardaki şartların belgelenmesini sağlayarak kiracı açısından güvence oluşturabileceğini belirten Kılıç, uygulamanın ev sahiplerinin hak ve sorumluluklarını da koruyabileceğini ifade etti.
Emlak danışmanlarının görev ve yetki sınırlarının açık şekilde belirlenmesi gerektiğini vurgulayan Kılıç, sistemin taraflar açısından ek bürokrasi veya maliyet oluşturmaması gerektiğini söyledi.
Kılıç ayrıca e-Devlet kullanımında güçlük yaşayabilecek yaşlı vatandaşlar için teknik destek sağlanması ve kişisel verilerin titizlikle korunması gerektiğine işaret etti.
Uygulamanın kira ilişkilerinde güven ve şeffaflığı artırabilecek önemli bir adım olduğunu belirten Kılıç, dijital sözleşmenin yanı sıra tarafların haklarının korunmasının da temel öncelik olması gerektiğini kaydetti.
