Emekli aylığı alırken çalışmaya devam eden vatandaşlara uygulanan Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) sistemiyle ilgili önemli ayrıntılar gündeme geldi. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, emeklilik sonrası çalışmaya ilişkin kuralların emeklilik tarihine değil, ilk sigorta giriş tarihine göre belirlendiğini açıkladı.
Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) Nedir?
Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP), emekli aylığı bağlandıktan sonra hizmet akdiyle çalışmaya devam eden kişiler için uygulanan prim sistemidir. Bu sistemde işveren tarafından SGK'ya destek primi ödenirken, emeklinin aylığı normal şartlarda kesilmez. Ancak bu uygulama tüm emekliler için geçerli değildir.
1 Ekim 2008 Sonrası Sigortalı Olanların Emekli Maaşı Kesiliyor
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında, 1 Ekim 2008 tarihinden sonra ilk kez sigortalı olan kişiler, emekli olduktan sonra yeniden çalışmaya başladıklarında emekli aylıklarını aynı anda almaya devam edemiyor.
Bu kapsamda çalışanların emekli aylıkları, işe başladıkları tarihi takip eden ödeme döneminden itibaren kesiliyor. Çalışma süresince adlarına; Kısa vadeli sigorta primi, Uzun vadeli sigorta primi, Genel sağlık sigortası primi ödeniyor. Çalışma sona erdiğinde ise emekli aylığı yeniden bağlanıyor ve yeni çalışma süresi dikkate alınarak aylık yeniden hesaplanıyor.
1 Ekim 2008 Öncesi Sigortalılar Hem Çalışabiliyor Hem Maaş Alabiliyor
1 Ekim 2008 tarihinden önce ilk kez sigortalı olanlar ise mevcut uygulamadan yararlanmaya devam ediyor. Bu gruptaki emekliler, emekli aylıkları kesilmeden çalışabiliyor. İşveren tarafından SGK'ya yüzde 32 oranında Sosyal Güvenlik Destek Primi ödenirken, bu prim tamamen işveren tarafından karşılanıyor. Emeklinin maaşından ayrıca bir kesinti yapılmıyor.
Kamu Çalışanları İçin Farklı Kurallar Geçerli
5335 sayılı Kanun kapsamında, 1 Ocak 2005 tarihinden sonra kamu kurumlarında göreve başlayan emekliler, emekli aylıklarını kestirmeden kamu kurumlarında çalışamıyor. Bu kişiler hakkında SGDP uygulanmıyor ve normal sigortalılık hükümleri geçerli oluyor. Kanundaki istisnalar dışında emekli aylıkları kesiliyor.
Tarımda Çalışan Emeklilerin Maaşı Kesilmiyor
Kendi adına ve hesabına tarımsal faaliyette bulunan emekliler ile emekli olduktan sonra tarımsal üretime başlayan kişilerin emekli aylıkları kesilmiyor. Bu kişiler için Sosyal Güvenlik Destek Primi uygulaması da bulunmuyor.
Yurt Dışında Çalışan Emekliler İçin Uygulama Nasıl?
Türkiye ile sosyal güvenlik sözleşmesi bulunmayan ülkelerde Türk işverenler tarafından çalıştırılan emeklilerden SGDP kesilmiyor. Bu kişiler adına yalnızca kısa vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası primi ödeniyor. Yurt dışı borçlanması yaparak 3201 sayılı Kanun kapsamında emekli olanlar ise 19 Haziran 2012'de yapılan düzenleme sayesinde Türkiye'de emekli aylıkları kesilmeden SGDP kapsamında çalışabiliyor.
Malulen Emekli Olanlar İçin İstisna Bulunuyor
Harp, vazife ve terörle mücadele kapsamında malullük aylığı alan kişilerin çalışmaya başlamaları halinde emekli aylıkları çoğunlukla kesilmiyor. Bu kişiler hakkında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulanıyor.
SGDP Ödenen Süreler Emekliliğe Katkı Sağlıyor Mu?
Sosyal Güvenlik Destek Primi ödenerek geçirilen çalışma süreleri sigortalılık süresine eklenmiyor ve hizmet birleştirmesinde dikkate alınmıyor. Ayrıca ödenen SGDP primlerinin toplu olarak geri alınması da mümkün olmuyor. Buna karşın SGDP kapsamında çalışan emekliler, iş kazası ve meslek hastalığı sigortası haklarından yararlanmaya devam ediyor.
