Küresel emtia piyasaları, yeniden El Nino hava olayına ilişkin beklentileri fiyatlamaya başladı. Meteorolojik modellere göre 2026 yaz aylarından itibaren etkili olabileceği değerlendirilen El Nino süreci, tarım üretiminde ciddi dalgalanmalara yol açabilir.
El Nino, Pasifik Okyanusu yüzey sıcaklıklarının artmasıyla birlikte küresel ölçekte yağış ve sıcaklık düzenini değiştiren doğal bir iklim olayı olarak biliniyor. Bu süreçte bazı bölgelerde kuraklık yaşanırken, bazı bölgelerde aşırı yağış ve sel riskleri artıyor.
Asya ve Avustralya’da kuraklık riski
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanlarına göre El Nino’nun en kritik etkisi Asya ve Avustralya hattında görülebilir. Bu bölgelerde yağışların azalması ve kuraklık riskinin artması, özellikle tarımsal üretim üzerinde baskı oluşturuyor.
Buna karşılık Amerika kıtasında yağışların artması ve aşırı hava olaylarının görülmesi bekleniyor.
4 üründe kritik risk: Palm yağı, kakao, pamuk, pirinç
Uzmanlara göre El Nino’nun en fazla etkileyebileceği ürünler şöyle sıralanıyor:
- Palm yağı: Endonezya ve Malezya’daki üretim düşüşü küresel arzı sıkıştırabilir
- Kakao: Geçmiş El Nino dönemlerinde üretim gerilemeleri fiyatları yukarı taşımıştı
- Pamuk: Hindistan ve Pakistan’da sıcaklık ve muson gecikmeleri risk oluşturuyor
- Pirinç: Tayland ve Vietnam’da yağış zayıflaması üretimi baskılayabilir
Uzman uyarısı: “Dalgalanma kaçınılmaz olabilir”
Emtia analistlerine göre El Nino’nun etkisi sadece üretim miktarını değil, aynı zamanda fiyat oynaklığını da artıracak. Özellikle tarımsal ürünlerde “arz şokları” nedeniyle sert fiyat hareketleri görülebileceği ifade ediliyor.
Bazı uzmanlar, El Nino’nun güçlü gerçekleşmesi halinde 2026–2027 döneminde küresel gıda fiyatlarında yukarı yönlü baskının kalıcı hale gelebileceğini belirtiyor.
