Yaz aylarında Ege denince akla Bodrum’un kalabalığı, Çeşme’nin plajları, Kuşadası’nın cruise gemileri gelir. Ama bu topraklarda hâlâ kalabalığın ulaşamadığı, zamanın başka türlü aktığı ilçeler var. Kimisi bir dağın yamacında, kimisi göl kenarında, kimisi ise antik bir kentin kalıntılarıyla yan yana… Ortak özellikleri ise nüfuslarının birkaç bini geçmemesi…
Deniz, orman ve dağlarla çevrili bu sakin köşelerde zaman adeta ağırlaşıyor, hayatın koşturmacası yerini dinginliğe bırakıyor. Belki de bu yüzden, her ne kadar nüfusları az olsa da, burada yaşayanlar için hayatın gerçek tadı bulunuyor. Kalabalık ve gürültüden uzak, doğayla iç içe, samimi komşulukların sürdüğü bu ilçeleri keşfetmek, Ege’nin bilinmeyen yüzüne dokunmak gibi…
İzmir’de Sadece 10 Bin Kişinin Yaşadığı Cennet İlçe
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) adrese dayalı nüfus kayıt sistemi verilerine göre, İzmir'in en düşük nüfusa sahip üç ilçesi sırasıyla Beydağ, Karaburun ve Kınık olarak belirlendi. Özellikle deniz kenarında bir cenneti andıran Karaburun, yaz aylarında nüfusunda artış görülse de Ege Bölgesi’nin en düşük nüfuslarından birine sahip olmasıyla dikkat çekiyor.
İzmir’in doğusunda yer alan Beydağ ise, 11.959 kişilik nüfusuyla adeta İzmir’in en sakin ilçesi halinde… Beydağ, Aydın sınırına yakın konumda, tarım ve hayvancılıkla geçinen sakin bir ilçedir. Küçük sanayi yok denecek kadar azdır. Son bir yılda yaklaşık 135 kişilik nüfus kaybı yaşadı...
Karaburun, İzmir’in kuzeybatı ucunda, Ege’nin en sessiz koylarından birinde usulca nefes alıyor. 13.473 kişilik nüfusuyla, kalabalığın henüz erişemediği nadir yerlerden biri. Denizle iç içe, doğası büyük ölçüde korunmuş bir yarımada… Yaz geldiğinde misafirleri çoğalsa da Karaburun’un ruhu hep aynı kalıyor: Sessiz, sade ve özgür.
İzmir’in kuzeyinde, Bergama’nın hemen dibinde, sessizce çalışan bir ilçe var: Kınık. 28.859 kişilik nüfusuyla Ege’nin gösterişsiz ama güçlü duraklarından biri...
Aydın’ın Gözden Uzak İlçeleri…
Turizm cennetleri ve kalabalık şehirleriyle bilinen Aydın’ın gözden uzak üç ilçesi: Karpuzlu, Yenipazar ve Buharkent... Nüfusları azalsa da tarihi, doğası ve insanlarıyla yaşanmaya değer yerler olmayı sürdürüyorlar.
Karpuzlu'nun 2023’te 10.616 olan nüfusu, 2024 sonunda 10.510'a düşmüş. Küçücük bir ilçe gibi görünse de Karpuzlu, antik Alinda kentinin gölgesinde büyümüş bir yer. Taş duvarlı evlerinde hâlâ yaz akşamları soba üstünde demlenen çaylar içilir.
Yenipazar’da 2023’te 11.998 kişi vardı, 2024’te bu sayı 11.834’e düştü. Gençler büyükşehirlere göç ederken geride kalanlar, ekmeğini ilçeden çıkarmaya devam ediyor. Burası belki kalabalık değil, ama samimiyet burada her sokağın köşesinde karşılıyor sizi.
Buharkent’te ise 2023’te 13.187 olan nüfus, 2024’te 13.115’e indi. Ancak bu azalmaya rağmen Buharkent hâlâ bir iyileşme yeridir.
Denizli’nin 5 Bin Nüfuslu İlçeleri…
Denizli’nin nüfusu 1 milyon 61 bini aştı. Ama bu kalabalığın dışında, üç küçük ilçe kendi sessizliğini korumaya devam ediyor: Baklan, Beyağaç ve Bekilli.
En küçüğü Baklan. Yıl sonunda nüfusu 5 bin 351 kişiye indi. Geçen yıla göre 106 kişi eksildi. Ovasıyla meşhur, geniş tarlaların ortasında küçük bir merkez. Kalabalık yok ama ekmek kokusu, sabah sisleri ve yavaş akan günler baki.
Beyağaç ikinci sırada. 6 bin 148 kişiyle geçen yıla göre 384 kişilik düşüş yaşamış. En sert azalma burada. Ormanla iç içe, serin iklimiyle tanınır. Ama burada da yollar gençlerin peşinden başka yerlere çıkıyor artık. Kalanlar toprağa, hatıralara sadık.
Üçüncü sırada Bekilli var. Üzümün, bağın, sessiz yaz akşamlarının ilçesi. Nüfusu 6 bin 416’ya gerilemiş. 149 kişi daha eksilmiş. Kahvesinde hâlâ gazete okuyanlar var, sabah pazarı kurulur kurulmaz dolaşan birkaç tanıdık yüz… Her şey biraz daha yavaş.
Muğla’nın Yaz Kalabalığına Direnen İlçeleri…
Muğla’nın en az nüfusa sahip üç ilçesi Kavaklıdere, Ula ve Datça oldu. Kalabalıktan uzak ama köklerinden kopmamış bu ilçeler, hâlâ dingin bir yaşamı tercih edenlerin adresi. Muğla, her yaz milyonlarca turisti ağırlayan, Türkiye’nin en canlı sahil kentlerinden biri. Ama bu hareketliliğin gölgesinde, zamana başka türlü direnen ilçeleri de var.
En küçük ilçe Kavaklıdere. 2024 sonunda nüfusu 10 bin 834 kişiye geriledi. Bir yılda 141 kişi azaldı. Muğla’nın yükseklerinde, çam ormanları ve marangoz ustalarıyla bilinir.
Ula, 27 bin 392 kişilik nüfusuyla ikinci sırada. Hafif bir artış yaşamış; yalnızca 110 kişi. Gökova Körfezi’ne bakan kıyıları ve sakin mahalleleriyle bilinir.
Üçüncü sırada Datça var. 25 bin 866 kişiyle geçtiğimiz yıla göre 217 kişilik artış göstermiş. Datça’nın hikâyesi biraz farklı; kışın sessiz, yazın coşkulu. Ama resmi nüfusu artmıyor, çünkü burada herkes birkaç ay kalıp geri dönüyor. Can Yücel’in dediği gibi: “En güzel yer yüzünde bir yalnızlık var.”
Manisa’nın En Küçük Üç İlçesi: Köprübaşı, Gölmarmara ve Ahmetli
Manisa’da nüfus açısından en küçük üç ilçe Köprübaşı, Gölmarmara ve Ahmetli oldu. Bu ilçeler, kalabalıktan uzak, kırsal dokusunu hâlâ koruyan sakin yapısıyla dikkat çekiyor.
Gediz Ovası'nın bereketli topraklarında yer alan Manisa, Ege Bölgesi'nin güçlü illerinden biri olsa da her köşesi aynı hızla büyümüyor.
Köprübaşı, Manisa'nın en az nüfuslu ilçesi konumunda. 2024 yılında sadece 12.404 kişi yaşıyor. Geçen yıla göre 348 kişi daha eksilmiş. Bu ilçe, tarım ve hayvancılıkla geçinen bir nüfusa sahip. Nüfus yoğunluğu ise yalnızca 28 kişi/km². Yani geniş topraklara rağmen nüfus seyrek. Sessizlik, doğallık ve dağ havası… Bu üçlü Köprübaşı’nın ruhunu özetliyor.
İkinci sırada Gölmarmara geliyor. 2024’teki nüfusu 15.176. Marmara Gölü’nün kıyısında kurulu bu ilçede, geçen yıla göre 35 kişilik bir düşüş yaşandı. Nüfus yoğunluğu 49 kişi/km² civarında.
Üçüncü sırada ise Ahmetli var. 2024 yılında nüfusu 17.403 olarak kayıtlara geçti. İlçenin nüfusu artışta olsa da bu artış yalnızca 33 kişiyle sınırlı. 227 km² alana yayılan ilçe, 77 kişi/km² yoğunlukla yaşıyor. Manisa’nın doğusunda, Alaşehir ile Turgutlu arasında kalan bu küçük ilçe; tarım arazileri, üzüm bağları ile öne çıkıyor.
Afyonkarahisar’ın En Küçük 3 İlçesi: Sadece 2 Bin Kişi Yaşıyor
Afyonkarahisar’ın 2024 yılı sonu nüfus verilerine göre en küçük üç ilçesi Kızılören, Bayat ve Evciler oldu. Nüfus kaybı yaşayan bu ilçeler, şehirleşmenin uzağında kalan kırsal yaşamı temsil etmeye devam ediyor.
Afyonkarahisar, 750 binin üzerinde nüfusuyla Türkiye’nin köklü kentlerinden biri. Ancak bu geniş coğrafyada bazı ilçeler kalabalıktan uzak, kendi halinde yaşamlarını sürdürüyor.
En az nüfusa sahip ilçe Kızılören. 2023’te 2.107 olan nüfus, 2024’te 2.034’e düştü. Bir yılda 73 kişi azaldı. Sadece iki mahallesi, dört köyü var. Nüfusunun üçte biri köylerde yaşıyor. Küçük olmasına rağmen ayakta durmaya çalışan bir yapı… Kalabalığın uzağında, sessiz ama dirençli bir yer.
Bayat, 7.725 kişilik nüfusuyla ikinci sırada. 127 kişi azaldı. Şehirleşme oranı yüzde 55 civarında. Geçimini tarımla sürdüren bu küçük ilçe, geleneksel yaşam biçimini sürdürmeye devam ediyor.
Üçüncü sırada Evciler var. 2024’te 7.063 nüfusla kayıtlara geçti. Bir yılda 110 kişi eksildi. Yüzde 46 şehirleşme oranıyla daha çok köy ağırlıklı bir yapıya sahip. Sessiz, küçük ama tanıdık ilişkilerin sürdüğü bir yerleşim.
Kütahya’nın Zamanla Yarışan İlçeleri…
Kütahya’nın en az nüfusa sahip üç ilçesi Dumlupınar, Pazarlar ve Çavdarhisar oldu. Bu ilçeler, köklü tarihleriyle bilinse de nüfusları her geçen yıl azalıyor.
Kütahya, Anadolu’nun ortasında sakin bir şekilde varlığını sürdüren illerimizden biri. Ancak merkeze uzak, kırsala yakın ilçeleri yavaş yavaş kalabalığını kaybediyor. 2024 verilerine göre Dumlupınar, Pazarlar ve Çavdarhisar, ilin en küçük üç ilçesi olarak kayıtlara geçti.
Dumlupınar, listenin en başında... 2024 yılında sadece 2.803 kişi yaşıyor. Geçen yıla göre 154 kişi daha eksildi. Kurtuluş Savaşı’nın simge noktalarından biri olan bu ilçe, artık tarihin gölgesinde yalnız bir yaşam sürdürüyor. Şehirde yaşayanların oranı yüzde 43 civarında…
İkinci sıradaki Pazarlar, toplamda 4.816 kişilik nüfusa sahip. 248 kişilik düşüş var. Küçük bir merkez, az sayıda mahalle ve sadece 7 köy… Buna rağmen şehirleşme oranı yüzde 64. İlçenin adını aldığı pazarı hâlâ kuruluyor ama kalabalık her geçen yıl daha da seyrekleşiyor.
Üçüncü sırada Çavdarhisar var. 2024 itibarıyla 5.752 kişi yaşıyor. Bu ilçede de ciddi bir düşüş söz konusu: 321 kişi eksilmiş. Aizanoi Antik Kenti’ne ev sahipliği yapıyor olması, turizm potansiyelini artırsa da kalıcı nüfus giderek azalıyor.
Uşak’ın Sakin İlçeleri
Merkez dahil sadece 6 ilçesi bulunan Uşak ilinin en düşük nüfuslu ilçeleri Karahallı, Ulubey ve Sivaslı oldu. Her biri sakinliğiyle öne çıkan bu ilçeler, yavaş yavaş göç verirken kırsal dokusunu korumaya çalışıyor.
Listenin başında Karahallı yer alıyor. 2023’te 9.884 olan nüfus, 2024’te 9.623 kişiye geriledi. Sadece bir belediye, altı mahalle ve 13 köyden oluşuyor. Şehirleşme oranı yüzde 59’larda…
İkinci sırada Ulubey var. 2024 itibarıyla 11.650 kişilik nüfusa sahip. Geçen yıla göre 375 kişi azaldı. Köy nüfusu ile kent nüfusu neredeyse yarı yarıya. Şehirleşme oranı yüzde 51 civarında. Banaz Çayı çevresindeki doğal güzellikleri ve tarıma dayalı geçim şekliyle dikkat çekiyor.
Üçüncü sıradaki ilçe Sivaslı. 2024 nüfusu 19.481 kişi. 458 kişilik düşüş yaşandı. Dört belediyesi, 12 mahallesi ve 18 köyü bulunuyor. Şehirleşme oranı yüzde 65 ile biraz daha yüksek. Ancak özellikle köylerinde ciddi bir nüfus kaybı var.
