Britanya tarihinin en büyük ve en sıra dışı arkeolojik keşiflerinden biri, tamamen bir tesadüf eseri gün yüzüne çıktı. Suffolk bölgesindeki kırsal bir arazide kaybolan basit bir el aletini aramak amacıyla başlatılan çalışma, milyonlarca sterlin değerindeki "Hoxne Hazinesi"nin bulunmasıyla sonuçlandı.
Çekiç Aramak İçin Gitti, Milyoner Oldu
Olay, çiftçi Peter Whatling’in tarlada çalışırken çekicini kaybetmesiyle başladı. Çekici kendi imkanlarıyla bulamayan Whatling, arkadaşı Eric Lawes’tan yardım istedi. Yanına bir metal dedektörü alarak araziye çıkan Lawes, çekici aradığı sırada yer altından güçlü ve ardışık metal sinyalleri almaya başladı.
Durumdan şüphelenerek toprağı hafifçe kazıyan Lawes, karşısında antik sikkeler, gümüş kaşıklar ve altın nesneler görünce gözlerine inanamadı. Durumu hiç vakit kaybetmeden yetkililere ve arkeologlara bildiren ikili, tarihi bir keşfin ilk adımını atmış oldu.
Ahşap Kutunun İçinden Tarih Fışkırdı
Ertesi gün uzman arkeologlar tarafından başlatılan acil kurtarma kazısında, nesnelerin yüzyıllar önce çürüyen ahşap bir kutu içerisine belirli bir düzenle yerleştirildiği anlaşıldı. Titizlikle yürütülen kazı çalışmalarının ardından toplam ağırlığı 35 kilogramı bulan devasa bir koleksiyon çıkarıldı.
Kutunun içerisinden çıkan iyi korunmuş durumdaki eserlerin dökümü ise dudak uçuklattı:
14 bin 865 adet altın, gümüş ve bronz Roma sikkesi,
Yaklaşık 200 adet işlenmiş kolye, bilezik ve yüzük gibi nadide mücevherler,
Roma dönemine ait gümüş kaşıklar, kaseler ve mutfak gereçleri,
İmparatorluğun son dönemini yansıtan dekoratif objeler.
5. Yüzyılın Başında Toprağa Gömülmüş
Arkeologlar ve tarihçiler, bu muazzam servetin 5. yüzyılın başlarında, Roma İmparatorluğu’nun Britanya’daki hakimiyetinin zayıfladığı ve büyük bir siyasi istikrarsızlığın yaşandığı dönemde gömüldüğünü tahmin ediyor. Güvenlik gerekçesiyle toprağa saklandığı düşünülen bu hazinenin gerçek sahibinin kim olduğu ve hazinesini geri almak için neden dönemediği ise gizemini koruyor.
1,75 Milyon Sterlin Ödül Verildi
Yapılan incelemelerin ardından İngiliz makamları tarafından resmi olarak "ulusal hazine" statüsüne alınan koleksiyon, sergilenmek üzere dünyaca ünlü British Museum'a taşındı. Dönemin şartlarında 1,75 milyon sterlin değer biçilen bu devasa tutar, yasalar gereği arazi sahibi Peter Whatling ile hazineyi bulan Eric Lawes arasında eşit olarak paylaştırıldı. Kaybolan çekicin akıbeti ise hâlâ bilinmiyor.
