Çinli otomotiv devi BYD'nin 1 milyar dolar yatırım ile Manisa’da kurmayı planladığı fabrika yatırımını askıya alma iddiasının ardından gözler bu kararın gerekçesine çevrilmişti. Avrupa Birliği'nde yaşanan son gelişmeler ise BYD'nin kararının arkasındaki olası nedeni ortaya koydu. Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA), Avrupa Birliği'nin hazırladığı Sanayi Hızlandırma Yasası (Made in EU) düzenlemesine ilişkin görüşlerini kamuoyuyla paylaştı.
Yapılan açıklamada, Avrupa'da üretimin korunması ve temiz teknolojilerde dışa bağımlılığın azaltılması hedefi desteklenirken, mevcut yasa taslağının haliyle uygulanmasının daha önce yapılan yatırımları olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunuldu.
ACEA, “AB27 tercihi” yaklaşımının meşru olduğunu ancak bunun kademeli uygulanması ve haklı, hedefli muafiyetlerle desteklenmesi gerektiğini belirtti. Sanayi Hızlandırma Yasası’nın etkili bir sanayi politikası aracı olabilmesi için mevcut yatırımları ve istihdamı koruyan, Avrupa sanayisini güçlendiren pragmatik bir uygulama planına ihtiyaç olduğu vurgulandı.
Manisa ve Fas Vurgusu!
Nefes’e göre açıklamada, ACEA üyelerinin AB’nin yakın ve entegre komşuluk bölgesinde yer alan Manisa ve Fas’taki mevcut operasyonlarının da dikkate alınması gerektiği bildirildi. Bu kapsamda, söz konusu yatırımların düzenleme yürürlüğe girmeden önce geçerli koşullar altında iyi niyetle yapıldığına dikkat çekilerek, mevcut kapasitelere yönelik hedefli bir “kazanılmış hak” uygulaması önerildi.
Buna göre korumanın yalnızca belirli bir kesim tarihinden önce kurulmuş kapasite için geçerli olması ve işletmenin yeni bir sahip tarafından devralınması halinde sona ermesi gerektiği belirtildi.
BYD'nin Kararının Gerekçesi Mi?
Avrupa'da Türkiye'nin Made in EU kapsamı dışında kalması ve sadece mevcut yatırımlara muafiyet verilmesi önerisinin öne çıkması, BYD gibi şirketlerin Türkiye'de yapacağı yatırımlar açısından caydırıcı olmuş olabilir. Avrupalı üreticilerin önerisinin hayata geçmesi durumunda, BYD gibi şirketlerin Türkiye'de kuracakları fabrika üzerinden Avrupa'ya ihracat yapması zorlaşacak. BYD'nin Avrupa Birliği ülkeleri içindeki yatırımlara öncelik vermesi de, Türkiye'nin Made in Eu kapsamı dışında kalması riskiyle uyumlu görünüyor.
