Çinli otomotiv devi BYD’nin Manisa’da hayata geçirmeyi planladığı 1 milyar dolarlık yatırımın askıya alındığı ile ilgili haberler gündeme bomba gibi düştü. Manisa Genç İş İnsanları Derneği (MAGİAD) Başkanı Serdar Bozyaka, yaptığı açıklamada, yaklaşık iki yıldır Manisa ve Türkiye gündeminde yer alan BYD yatırımına ilişkin son gelişmelerin şehir adına ciddi bir hayal kırıklığı oluşturduğunu söyledi.
Bozyaka, yatırımın ilk duyurulduğu dönemde yaklaşık 1 milyar dolarlık büyüklüğü, yıllık 150 bin araç üretim kapasitesi ve sağlayacağı istihdam nedeniyle Türkiye'nin son yıllardaki en önemli doğrudan yabancı yatırımlarından biri olarak lanse edildiğini hatırlattı.
Yatırımın Manisa'nın ekonomik geleceği açısından önemli bir dönüm noktası olarak görüldüğünü belirten Bozyaka, "Manisa halkı heyecanlandı, gençler yeni iş imkanları hayal etti, esnaf ve sanayici oluşacak ekonomik hareketliliğe hazırlandı. Ancak bugün gelinen noktada yatırımın gerçekleşmeyeceğine yönelik gelişmeler kamuoyunda ciddi soru işaretleri oluşturuyor" ifadelerini kullandı.
Bozyaka: “Yatırım Karşıtı Değiliz”
MAGİAD olarak yatırımlara karşı olmadıklarını vurgulayan Bozyaka, Manisa'nın daha fazla yatırım almasını, üretmesini ve istihdam oluşturmasını desteklediklerini belirtti. Manisa’nın daha fazla yatırım almasını, daha fazla üretmesini, daha fazla ihracat yapmasını ve daha fazla istihdam yaratmasını savunuyoruz. Bugüne kadar da şehrimizin ekonomik kalkınmasına katkı sağlayacak her türlü yatırımın yanında olduk, bundan sonra da olmaya devam edeceğiz. Ancak ülkesini ve şehrini seven insanların görevi sadece alkışlamak değildir.
MAGİAD’dan BYD Soruları
BYD'nin yatırım kararını gözden geçirmesinde Türkiye'deki siyasi ve ekonomik belirsizliklerin etkili olup olmadığına ilişkin sorular yöneltildi. Bozyaka, “Vatandaşlık görevi gerektiğinde soru sormayı, yapılan açıklamaların sonuçlarını takip etmeyi ve kamu adına hesap sormayı da gerektirir. Çünkü mesele sadece bir yatırım meselesi değildir. Mesele, Türkiye’nin yatırım ortamıdır. Mesele, Manisa’ya verilen sözlerdir. Mesele, kamuoyuna yapılan açıklamaların arkasında durulup durulmadığıdır. Bugün doğal olarak şu soruların cevaplandırılması gerekmektedir: BYD’nin yatırım kararını gözden geçirmesinde Türkiye’deki siyasi ve ekonomik belirsizliklerin etkisi olmuş mudur? Son yıllarda uygulanan ekonomi politikalarının yatırımcı güveni üzerindeki etkileri değerlendirilmiş midir? Dövizin uzun süre baskılanması sonucunda Türkiye’nin geleneksel maliyet avantajını kaybetmesi, işçilik maliyetlerinin hızla yükselmesi ve üretim maliyetlerindeki öngörülemez artışlar bu kararda etkili olmuş mudur? Uzun yıllardır mücadele edilmesine rağmen kalıcı biçimde kontrol altına alınamayan yüksek enflasyonun ve buna bağlı maliyet baskılarının yatırım kararına etkisi olmuş mudur? Türkiye’nin yatırım çekme kapasitesini etkileyen ekonomik ve hukuki öngörülebilirlik konularında yeterli güven ortamı oluşturulabilmiş midir? Kamuoyunun cevabını beklediği bir diğer konu ise sürecin yönetimidir.”
"Vergi Kaybı Nasıl Telafi Edilecek?"
Bozyaka, BYD'ye fabrika yatırımı karşılığında ithal edilen araçlar için fabrika tamamlanana kadar yüzde 40'lık gümrük vergisi muafiyeti sağlandığını hatırlatarak, bazı uzmanların hesaplamalarına göre devletin yaklaşık yarım milyar dolarlık vergi kaybı yaşadığı yönündeki değerlendirmelerin de açıklığa kavuşturulması gerektiğini savundu.
Bozyaka açıklamasında, “Aylar boyunca yatırımın geleceğine ilişkin kaygılarını dile getirenleri eleştiren, endişeleri küçümseyen ve her şeyin planlandığı gibi ilerlediğini ifade edenlerin bugün yaşanan tablo karşısında ne düşündüklerini de merak ediyoruz. Şehrimizin geleceğini ilgilendiren milyarlarca dolarlık bir yatırım konusunda soru soranlar mı yanılmıştır? Yoksa ortaya çıkan tablo, dile getirilen kaygıların hiç de yersiz olmadığını mı göstermektedir? BYD'ye fabrika kurma sözüne karşılık Türkiye'ye ithal ettiği araçlar için "fabrika tamamlanıncaya kadar" yüzde 40'lık gümrük vergisi muafiyeti sağlanmıştı. Bazı uzmanların hesaplarına göre BYD’nin sattığı araç rakamına göre Devletin yaklaşık yarım milyar Dolar’lık bir vergi kaybı var. Bu vergi kaybı nasıl telafi edilecektir? Süreci yöneten bazı Manisalı yöneticilerin sık sık vurguladığı üzere, eğer bu süreç gerçekten çok deneyimli, çok iyi eğitimli ve son derece yetkin kadrolar tarafından yönetildiyse, bugün ortaya çıkan bu sonucun sebepleri nelerdir? Türkiye’nin ve Manisa’nın çıkarları bu süreçte yeterince korunabilmiş midir? Kamuoyuna verilen güçlü mesajlar ve oluşturulan büyük beklentiler karşısında yaşanan bu gelişmenin sorumluluğu kim tarafından üstlenilecektir?” ifadelerine yer verdi.
Bozyaka’dan TOGG Vurgusu
MAGİAD Başkanı Bozyaka, açıklamasında Türkiye'nin yerli otomobil markası olan TOGG'a da değinerek, BYD'ye sağlanan teşvik ve imkanların yerli markanın rekabet koşullarını nasıl etkilediğinin kamuoyu tarafından bilinmesi gerektiğini belirtti. Bozyaka açıklamasının son kısmında şöyle konuştu:
“Bir diğer önemli husus ise yerli ve milli otomobilimiz TOGG’dur. BYD yatırımına ilişkin verilen teşvikler, sağlanan imkanlar ve oluşturulan rekabet ortamı değerlendirilirken TOGG’un rekabet koşullarının bu süreçten nasıl etkilendiği de kamuoyu tarafından bilinmelidir. Türkiye’nin büyük emeklerle ortaya çıkardığı yerli markasının uzun vadeli çıkarları yeterince gözetilmiş midir? Bu soruların sorulması yatırım düşmanlığı değildir. Bu soruların sorulması kötümserlik değildir. Bu soruların sorulması memleket sevgisinin ve sorumluluk duygusunun bir gereğidir. Çünkü bizler Manisa’nın kazanmasını istiyoruz. Bizler Türkiye’nin daha fazla yatırım çekmesini istiyoruz. Bizler gençlerimizin kendi şehirlerinde iş bulabildiği, sanayimizin büyüdüğü, üretimin arttığı güçlü bir Türkiye hayal ediyoruz. Tam da bu nedenle yaşanan bu sürecin tüm yönleriyle şeffaf biçimde değerlendirilmesini, kamuoyunun doğru ve eksiksiz şekilde bilgilendirilmesini ve benzer hayal kırıklıklarının bir daha yaşanmaması için gerekli derslerin çıkarılmasını önemsiyoruz. Manisa’nın kaybedecek zamanı yoktur. Manisa’nın kaybedecek fırsatları yoktur. Ve Manisa halkının cevapsız bırakılacak soruları da yoktur.”
