Emeklilik başvurusu yapmaya hazırlanan milyonlarca sigortalıyı ilgilendiren önemli bir uyarı SGK Uzmanı Özgür Erdursun’dan geldi.
Erdursun, e-Devlet üzerinden görünen toplam prim gününün emeklilik hakkını kesin olarak garanti etmediğine dikkat çekti.
Hizmet dökümünde yer alan hatalı veya geçersiz kayıtların, emeklilik başvurularının reddedilmesine, bağlanan aylıkların kesilmesine ve bazı durumlarda geçmiş ödemelerin geri istenmesine neden olabileceğini belirtti.
E-DEVLET'TE GÖRÜNEN PRİM GÜNÜNE ALDANMAYIN
Emeklilik şartlarını yerine getirdiğini düşünen sigortalıların başvuru öncesinde hizmet dökümlerini ayrıntılı şekilde kontrol etmesi gerekiyor. Erdursun, sistemde görünen prim günleriyle hukuken geçerli kabul edilen günlerin farklı olabileceğini vurguladı.
Örneğin, SSK kapsamında emekli olmak için 5 bin 975 gün şartı bulunan bir kişinin hizmet dökümünde 6 bin gün görünse bile 30 günlük hizmetinin geçersiz sayılması durumunda geçerli prim günü 5 bin 970'e düşüyor. Böylece kişi, sistemde yeterli gün görünmesine rağmen emeklilik şartını karşılayamıyor.
AYNI AYDA BİRDEN FAZLA SİGORTA KAYDI OLANLAR DİKKAT
Aynı dönemde birden fazla işyerinden sigortalı gösterilen veya hem SSK hem de Bağ-Kur kaydı bulunan kişilerin prim günlerini kontrol etmesi gerekiyor. Sosyal güvenlik sisteminde prim hesabı ayda 30, yılda 360 gün üzerinden yapılıyor. Bu nedenle aynı ayda birden fazla işyerinden yapılan bildirimler, emekliliğe esas gün sayısını sınırsız şekilde artırmıyor.
Erdursun, emeklilik için gereken prim gününü tam sınırda tamamlayanların özellikle dikkatli olması gerektiğini belirtti. Mümkünse 5, 10 veya 15 günlük geçerli prim fazlasının bulunmasının kayıt ve hesap farklılıklarına karşı avantaj sağlayabileceğini ifade etti. Ancak geçersiz hizmetlerin fazla prim günüyle geçerli hale gelmeyeceğini de hatırlattı.
HİZMET DÖKÜMÜNDEKİ K, Ş VE S KODLARI NE ANLAMA GELİYOR?
SGK hizmet dökümünde bulunan K, Ş ve S kodları da emeklilik sürecinde önem taşıyor. Bu işaretler, kayıtların kontrol edilmesi veya şüpheli ve sahte işyeri bildirimlerinin incelenmesiyle ilgili olabiliyor.
Ancak söz konusu kodların bulunması, hizmetlerin otomatik olarak geçersiz sayıldığı anlamına gelmiyor. İnceleme sonucunda gerçekte çalışılmadan sigortalı gösterildiği belirlenen dönemlerin iptal edilmesi mümkün olabiliyor.
EMEKLİ MAAŞI YILLAR SONRA KESİLEBİLİR
Emekli aylığının bağlanmış olması, hizmet kayıtlarının daha sonra incelenmeyeceği anlamına gelmiyor. SGK tarafından yapılan denetimlerde bazı prim günlerinin geçersiz olduğu belirlenirse, geçerli prim sayısının emeklilik için gereken seviyenin altına düşmesi halinde aylığın kesilmesi veya emeklilik işleminin iptali gündeme gelebiliyor.
Böyle bir durumda daha önce ödenen emekli aylıkları ve SGK tarafından karşılanan sağlık giderleri için de mevzuat kapsamında geri ödeme talep edilebiliyor. Geri ödeme sürecinde kusur durumu, SGK kaynaklı hatalar, süreler ve faiz gibi unsurlar belirleyici olabiliyor.
BAĞ-KUR BORCU OLANLAR BAŞVURU ÖNCESİ KONTROL ETMELİ
Bağ-Kur kapsamında emekli olmayı planlayanların prim borçlarını da başvuru öncesinde kontrol etmesi gerekiyor. Borcu bulunan sigortalıların ödeme yaptıktan sonra tutarın sistemden düşüp düşmediğini kontrol etmesi, ödeme dekontlarını saklaması önem taşıyor.
Erdursun ayrıca, EYT kapsamında emeklilik şartlarının sigortalılık statüsüne göre değiştiğini hatırlattı. 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanların prim günlerinin yanı sıra sigortalılık süresi ve diğer koşulları da değerlendirmesi gerekiyor.
EMEKLİLİK BAŞVURUSU NASIL YAPILIR?
Emeklilik şartlarını karşıladığını düşünen sigortalılar, başvurularını SGK müdürlüklerinden veya e-Devlet üzerinden yapabiliyor. e-Devlet'te bulunan “Gelir, Aylık, Ödenek Talep Belgesinin Verilmesi” hizmeti üzerinden elektronik başvuru gerçekleştirilebiliyor.
Ancak başvurunun sistem üzerinden alınması, emeklilik şartlarının kesin olarak karşılandığı anlamına gelmiyor. Nihai değerlendirme SGK tarafından yapılıyor.
DİLEKÇE VERMEDEN ÖNCE BU KONTROLLERİ YAPIN
Özgür Erdursun, emeklilik başvurusu yapacaklara hizmet dökümlerini ay ay ve yıl yıl incelemeleri, aynı döneme ait SSK ve Bağ-Kur kayıtlarını karşılaştırmaları, geçersiz olabilecek hizmetleri ve prim borçlarını araştırmaları çağrısında bulundu.
Erdursun, emeklilik sürecinde yalnızca prim gününü tamamlamanın yeterli olmadığını belirterek, tereddütlü kayıtlar için SGK'den yazılı bilgi ve inceleme talep edilmesini önerdi.
