Peş peşe gelen akaryakıt zamları, Manisa’da pazarcı esnafının belini büktü. Motorin fiyatlarının 100 TL’yi aşmasıyla birlikte, nakliye giderleri yükselirken, Perşembe Pazarı’nda tezgah başındaki esnaf artan maliyetler ile satış fiyatları arasında sıkıştı. “Ürüne zam yaparsak vatandaş alamıyor, yapmazsak biz kazanamıyoruz” diyen esnaf, yükselen mazot maliyetinin kazançlarını erittiğini söyledi. Vatandaşlar ise her hafta değişen etiketler karşısında bütçelerini dengelemekte zorlandıklarını dile getirdi.
www.manisakulishaber.com’dan Efe Ayar’ın haberine göre Manisa’nın Şehzadeler ilçesinde kurulan Perşembe Pazarı’nda bu hafta tezgâhların gündeminde peş peşe gelen akaryakıt zamları, artan nakliye giderleri ve yükselen ürün fiyatları vardı. Pazarcı esnafı mazot ve nakliye giderlerinin yükünü anlatırken, vatandaşlar ise pazardaki fiyat artışlarının bütçelerini zorladığını dile getirdi.
“BİZ MAZOTA ÇALIŞIYORUZ”
Pazar esnafı Yusuf Erikli, mazot fiyatlarının yükselmesinin satışları doğrudan etkilediğini belirterek, ürünlerin ucuz olmasına rağmen pazarda yeterince hareket olmadığını söyledi.
Erikli, “Mazot yüksek. Mallar ucuz ama satılmıyor. Malı ucuz alıyoruz ama piyasada kalkmıyor. Bazen zorlanıyoruz, malı satmak için. Mazot düşük olsaydı rahat rahat kasa hesabı yapardık, satardık. Her gün zam geliyor. Bugün kalkıyoruz, yarın ayrı fiyat. Bunun altından kalkamıyoruz” dedi.
Bazı esnaf arkadaşlarının işi bıraktığını belirten Erikli, mevcut şartların devam etmesi halinde kendilerinin de pazarcılığı bırakmak zorunda kalabileceğini ifade etti.
“MAL YA BULUNMUYOR YA DA ELDE KALIYOR”
Pazardaki fiyatların yalnızca mazotla belirlenmediğini anlatan Erikli, ürünün piyasadaki arz durumunun da fiyatları etkilediğini söyledi.
“Bazen mal çok yüksek olur, piyasada bulunmaz. Tüccar gelir, hepsini alır, gidersin yerinde yok. Bazen de mal çok olur, kimse almaz, ortada kalır. Çöp olur. Getiriyorsun, satılmıyor. Yaktığın mazota değmiyor” diyen Erikli, maliyet ile satış fiyatı arasındaki farkın esnafı zor durumda bıraktığını dile getirdi.
ESNAFIN KÂRINDAN GİDERİLİYOR
Pazar esnafı Seyhan Kara ise artan mazot maliyetine rağmen ürünlerin satış fiyatını aynı seviyede tutmaya çalıştıklarını söyledi.
Kara, “Biz şu an esnaf olarak kendiliğimizden fedakârlık ediyoruz. Geçen hafta da bunu 20 liraya satıyordum, bu hafta da 20 liraya satıyorum. Ama 2-3 hafta önce buraya getirirken 3 lira mazot yakıyorsam şimdi 5 lira yakıyorum. Sattığım ürünün fiyatı yine aynı” ifadelerini kullandı.
Günlük giderlerinin ciddi seviyelere ulaştığını belirten Kara, “Biz mazota çalışıyoruz. Pazarcıda kâr marjı olayı bitti. Pazarcı bugün gününü kurtarırsa Allah bereket versin” dedi.
Kara, mazotun yanı sıra poşet, yemek, çay, işçilik ve diğer giderlerin de esnafın yükünü artırdığını belirterek, “Biz eve ekmek zor götürüyoruz şu anda” diye konuştu.
“MAZOT NAKLİYEYİ, NAKLİYE ÜRÜNÜ ETKİLİYOR”
Pazar esnafı Rasim Durmuş da artan nakliye maliyetlerine dikkat çekti. Durmuş, Mersin gibi uzak bölgelerden gelen ürünlerde taşıma maliyetinin önemli bir gider kalemi haline geldiğini söyledi.
Durmuş, pazarlarda ürünlerin marketlere göre daha uygun fiyatlarla bulunabildiğini savunurken, pazarın en önemli avantajlarından birinin ürünlerin her gün taze gelmesi olduğunu belirtti.
“Pazarcı her gün gecenin 2’sinde, 3’ünde kalkıyor, hale gidiyor. Her gün taze mal getiriyor. Sirkülasyon var pazarda” diyen Durmuş, mazot fiyatındaki artışın nakliye maliyetlerine de yansıdığını ifade etti.
“GEÇEN HAFTA 60 LİRAYDI, BU HAFTA 100 LİRA”
Pazar esnafı Yakup Savaş ise artan maliyetlerin kendilerinden çok vatandaşı etkilediğini söyledi.
Savaş, “Limon geçen hafta 60 liraya satılıyordu, bu hafta 100 lira oldu. Biber 50’ydi, 60 oldu. Bizi etkilemiyor da vatandaşı etkiliyor. Biz yine aynı parayı kazanıyoruz” dedi.
Nakliye maliyetindeki artışın ürün fiyatlarına kilogram bazında yansıdığını belirten Savaş, beklentilerinin fiyatların en azından daha fazla yükselmemesi olduğunu söyledi.
“FASULYE TARLADAN PAZARA GELENE KADAR FİYATI KATLANIYOR”
Hayrettin Karayılan da ürün fiyatlarındaki artışa dikkat çekerek, özellikle tarladan pazara gelene kadar oluşan maliyetlerin fiyatı yükselttiğini söyledi.
Karayılan, “Her malda 10’ar lira artış oluyor. Her üründe nereden baksan 10-15 lira artış var. Fasulye 70 lira. Şu anda 50 lira olması lazım ama 70 liraya satılıyor. Bu fasulye tarlada 25 lira. Buraya gelene kadar üstüne biniyor, biniyor, biniyor; 70-80 liraya kadar çıkıyor” diye konuştu.
“PAZARDA ESKİ FİYATLAR VAR AMA MALİYETLER ARTTI”
Pazar esnafı Barış Erilik ise tezgâhlardaki bazı ürünlerin fiyatlarının geçmiş yıllardaki seviyelere yakın olduğunu, buna karşın üretim ve satış maliyetlerinin yükseldiğini söyledi.
Erlik, “Pandemiden önce sattığımız rakamlar bunlar. 20 lira. Şeftali 30-35 bandında, limon da aynı bandında. Ama maliyetler artıyor, işçilikler artıyor. Biz burada para kazanmıyoruz. Olan hem çiftçiye oluyor, hem pazarcıya oluyor, hem halka oluyor” dedi.
VATANDAŞ: “AYNI MAHSUL, NEDEN FARKLI FİYAT?”
Pazarda alışveriş yapan vatandaş Hüseyin Çıvgın ise aynı ürünün farklı yerlerde farklı fiyatlarla satılmasına tepki gösterdi.
Çıvgın, “Çok etkiliyor. Burada 20 lira, orada 40 lira, 30 lira. Niye aynı mahsul? Aynı tarladan aynı salçalık domates. Baktım, dolaştım, dolaştım; burada aldım” ifadelerini kullandı.
Vatandaş Müdrik Korkut da fiyat artışlarının özellikle dar gelirli kesimi zorladığını söyledi.
Korkut, “Dar geçimli insan için pahalı. Özellikle emekliler için. Çalışmayan emekliler var, yaşlı olan insanlar var. Zor durumda olan çok insan var” dedi.
“HER HAFTA FİYAT DEĞİŞİYOR”
Korkut, pazardaki fiyatların istikrarlı olmamasından da şikâyet ederek yetkililerin konuya daha fazla eğilmesi gerektiğini söyledi.
“Serbest piyasa almış başını gidiyor. Bir hafta patates pahalı, öteki hafta soğan daha pahalı. Fiyatlar hiçbir zaman birbirini tutmuyor. Her pazar fiyat değişiyor” diyen Korkut, alışveriş yapmakta zorlanan vatandaşların durumuna dikkat çekti.
Perşembe Pazarı’nda esnafın ortak gündemi ise artan giderler karşısında satış fiyatlarını yükseltmenin zorluğu oldu. Esnaf, mazot ve diğer maliyetlerdeki artışın kârlarını erittiğini belirtirken, vatandaşlar daha öngörülebilir ve ulaşılabilir fiyatlar beklediklerini dile getirdi.
