YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Manisa programı kapsamında memleketi Hacıhaliller Mahallesi’nde üzüm bağlarını ve köy kahvesini ziyaret etti. Üreticiler, artan mazot, gübre, ilaç ve işçilik maliyetlerine karşılık üzüm fiyatlarının gerilediğini belirterek yaşadıkları sorunları Özel’e aktardı. Bir üreticinin yanında getirdiği 10 litrelik mazot bidonu üzerinden üzümün mazot karşısındaki alım gücündeki düşüşe dikkat çekilirken, TMO’nun taban fiyat açıklamaması ve piyasadaki alım fiyatları da gündeme geldi. Özel ise çiftçinin borç yükünün hafifletilmesi için kredi faizlerinin bir defaya mahsus silinmesi, ana paranın 3 yıla yayılması, üretime dönüş yapmak isteyenlere “İkinci Şans Kredisi” verilmesi ve alım garantili üretim modeline geçilmesi gerektiğini savundu.
ÖZEL, HACIHALİLLER’DE ÜRETİCİLERLE BULUŞTU
Hacıhaliller Mahallesi’ndeki üzüm bağlarını ziyaret eden Özgür Özel, burada üreticiler ve mahalle sakinleriyle bir araya geldi. Özel, ziyaretin bölgedeki üreticilerden gelen çağrı üzerine gerçekleştiğini belirtti. Özel, köy kahvesinde yaptığı konuşmada Hacıhaliller, Çobanisa ve Hamzabeyli sakinlerini selamlayarak bölgeyle olan geçmişini anlattı.
Özel, konuşmasında şu ifadeleri kullandı: “Burası anneannem Sadriye Babacan’ın Manisa’ya gelin gittiği köy. Çocukluğumun geçtiği, Vedat Dayımın, Nevzat Dayımın evinin olduğu, Sedat Dayımla traktör kullandığımız yer. 10-12 yaşından beri pamuk tarlasında, üzüm bağında ara çapa yaparak, kültivatör çekerek, sulayarak büyüdük. 2011 yılında milletvekili adaylığımda da ilk konuşmamı bu kahvede yapmıştım. Bizim toprağa ve tarıma aşinalığımız buradan geliyor.”
“MANİSA’DAKİ BAĞLARIN DÖRTTE ÜÇÜ SÖKÜLDÜ”
Özgür Özel, Manisa’nın Türkiye üzüm üretimindeki payına ve son yıllarda yaşandığını savunduğu gerilemeye ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Özel, şu ifadeleri kullandı: “Türkiye’deki üzümün yüzde 35’ini Manisa’da 45 bin çiftçi üretiyor. Ardından yüzde 11 ile Mersin, yüzde 10 ile Denizli, yüzde 8 ile Gaziantep ve Mardin geliyor. Açık ara üzümün başkenti burasıdır. Dünyada ‘İzmir Sultaniyesi’ diye bilinen Sultani üzümün tamamı Manisa’da yetişiyor. Ancak son 20 yılda Türkiye’deki bağların dörtte üçü söküldü; alan olarak yüzde 25, miktar olarak yüzde 37 gerileme yaşandı. 3 yıl önce 120 liraya satılan, geçen yıl rekolte düşüklüğüne rağmen 120 lira eden ve bu yıl maliyeti 100 lirayı bulan üzüm, TMO fiyat açıklamadığı ve TARİŞ yetersiz kaldığı için 60-70 liraya satılmak zorunda kalıyor. Bu, üreticinin zararına satış yapması demektir.”
Özel, daha sonra üzüm bağlarının sökülmesinin üretim açısından uzun vadeli sonuçlarına dikkat çekerek şunları söyledi: “Hem bağlar sökülüyor, yüzde 25’ini kaybetmişiz; hem üretim düşüyor, maliyetler artıyor, borçlar artıyor, tarlalar ve bağlar ipotekli. Gerçekten içler acısı bir durumla karşı karşıyayız. Çok çarpıcı bir şey söylediler; hani 20 yıl öncesini zaten mumla arıyoruz da... 3 yıl önce 1 kilo üzüm sattığında 3 litre mazot alıyordu üretici. Bu 1 kilo üzüm, 3 sene önce 3 kilo mazot alırken, bunu bugün sattığında 1 litre mazot alamıyor. Bu hale getirdiler. En basit hesap bu; bunun görülmesi lazım, duyulması lazım.”
ÜRETİCİ ELİNDE MAZOT BİDONUYLA GELDİ
Hacıhaliller köy kahvesindeki buluşmada bir üretici, elindeki 10 litrelik mazot bidonuyla Özel’in yanına gelerek mazot ve üretim maliyetlerinin geldiği noktayı anlattı. Üretici, geçmişte traktörünün deposunu daha yüksek miktarda mazotla doldurabildiğini belirterek şöyle konuştu: “AK Parti iktidarından önce 5 ton, 10 ton mazot dolduruyorduk. Şu anda çiftçinin düştüğü hal işte bu. Bu mazotu katacağız traktörümüze, yeni seneye ürün üreteceğiz. Şu 10 litre mazot 1.000 lira başkanım! 10 litre mazot oldu 900-1.000 lira. Türkiye’nin çiftçisi bu duruma düştü. Artık depoda fülleme yok. 10 litre mazot katacağız, işimize bakacağız; traktörlerimize kattığımız mazot bu. Bu 10 litre mazot, 16 kilogram kuru üzüm yapıyor. 16 kilo üzüm satacağız, 10 litre mazot alacağız traktöre. Bundan sonra çiftçinin alacağı mazot bu işte, herkes görsün bunu! 9 lira daha zam geldi mazota. Türk çiftçisi bitti şu anda. Ne üretirsen üret bitti; zevkine üretiriz ama karşılığını alamayız.”
ÜRETİCİLER ÜZÜM FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞÜ ANLATTI
Hacıhaliller’de üretici Sevgi Cennet de artan maliyetlere karşılık üzüm fiyatlarının gerilediğini belirterek yaşadıkları sıkıntıları anlattı. Cennet, şunları söyledi: “Üzüm hasadımızdı. Bu yıl üzümümüz çoktur ama mahsulümüz… Artı hiçbir fiyat veren yoktur. Büyüklerimizin sesimizi duymasını isteriz. Mazot aldı başını gidiyor, işçi ücretleri… Geçen sene 120 liraya üzüm sattık, bu yıl üzüm 60 lira, 70 lira. Nasıl bunun içinden çıkarız? Sabah 6, öğlen 2 sıcakta çalışıyoruz, sabah karanlıkta işe başlıyoruz. Mazot oldu 45 lira, mazot oldu 100 lira… İşçi fiyatları gidiyor, üzümde para yok. Üretici bitti! Domates bittik, mısır bittik, üzüm bittik. Ne olacak bizim halimiz? Üretici olmadan bu ülke nasıl yaşayacak? Yılbaşından beri millet uğraşıyor bunla. Çomaktan başlıyor yeşiline kadar… Üzüm bedava, bedava! İşçi öldü gidiyor, leşber öldü gidiyor.”
“TMO 80 LİRA AÇIKLADI, TÜCCAR 70 LİRAYA ALIYOR”
Bölge üreticilerinden Salih Şenay ise TMO tarafından açıklanan fiyat ile özel tüccarın alım fiyatı arasındaki farkın üreticiyi zor durumda bıraktığını belirtti. Şenay, “Üreticilerimiz, çiftçilerimiz kazanırsa buradaki işçilerimiz de kazanır. Onlar kazanamıyorsa hiç kimse kazanamaz. Bu böyle olmaması lazım. TMO 80 lira açıkladı, özel tüccar 70 liraya alıyor. Bu adaletsizlik kalksın. Eğer bu üzüm, bu çiftçi kazanamazsa Türkiye’nin ekonomisi biter. Zaten bittik. Türkiye’nin ekonomisi çiftçinin üstünden geçerdi. Eğer çiftçi kazanırsa amiri de memuru da esnafı da herkes kazanır. Manisa’mız tarım alanıdır, kazandığı sürece esnaf da kazanır, üretici de tüketici de devletimiz de kazanır.” dedi.
“ACİLEN KİLO BAŞINA 40 LİRA DESTEKLEME YAPILMALI”
Özgür Özel, üreticilerin borç baskısı altında olduğunu belirterek hükümete doğrudan destek çağrısında bulundu. Özel şöyle konuştu: “Kimse ‘fiyatlar düzelir, bekleyin, satmayın’ diyemez. Bu insanların hepsi bankalara borçlu. Dün okuduğum resmi verilere göre Manisa, tarım toprakları oransal olarak en çok ipotek altında olan il durumunda. Faiz işlediği için üretici borcunu kapatmak adına ürününü hemen satmak zorunda kalıyor. Ziraat Odaları 100 liralık fiyatın ancak maliyeti kurtardığını, üreticinin para kazanması için en az 120 lira gerektiğini söylüyor. Bu krizin çözülmesi için TMO’nun acilen piyasa yapıcı doğru bir fiyat açıklaması ve kilo başına en az 40 lira doğrudan destekleme verilmesi şarttır.”
İRAN’DAN KURU ÜZÜM GETİRİLDİĞİ İDDİASI GÜNDEME GELDİ
Köy kahvesindeki buluşmada bir başka yurttaş, İran’dan “hayvan yemi” adı altında kuru üzüm getirildiğini ve bunun iç piyasayı olumsuz etkilediğini iddia etti. Özel, söz konusu iddianın araştırılması gerektiğini belirterek şunları söyledi: “Arkadaş şunu söylüyor; ‘İran’dan Türkiye’ye hayvan yemi diye kuru üzüm sokuyorlar. İran’dan hayvan yemi sokuyoruz diyerek kuru üzümü sokup bizim Türkiye’deki piyasayı bozuyorlar.’ Bunu araştıralım, bu çok önemli bir iddia.”
“BÜTÜN KREDİLERİN FAİZİ BİR KEREYE MAHSUS SİLİNECEK”
Köy meydanında üreticilere hitap eden Özgür Özel, iktidara gelmeleri halinde tarımsal üretim amacıyla kullanılan kredilerin faizlerinin bir defaya mahsus silineceğini ve ana paranın 3 yıla yayılacağını açıkladı. Özel, “1 kilo üzüm satınca 1 litre mazot alamaz hale geldiler. Bunu görmek lazım. Bu sene yapılmayacak ama inşallah seneye seçimlerden sonra YENİ Parti’nin yapacağı bir şeyi kendi köyümden Türkiye’deki bütün çiftçilere ilan etmek isterim: Bugün Türkiye’deki bütün çiftçilerin kredi borçları var, faiz borçları var. İktidarımıza geldikten sonra tarım için, çiftçilik yaparken, hayvancılık yaparken, üretim yaparken kullanılmış bütün kredilerin faizlerini bir kereye mahsus sileceğiz. Ana parayı 3 yıla böleceğiz, hepinize rahat bir nefes aldıracağız.” ifadelerini kullandı.
“İKİNCİ ŞANS KREDİSİ VERECEĞİZ”
Özel, borçları nedeniyle üretimden kopan ve kentlere göç eden üreticilerin yeniden tarıma dönebilmeleri için “İkinci Şans Kredisi” uygulaması başlatacaklarını söyledi. Özel, “Bitmiş, iflas etmiş, kendini çeviremeyen çiftçiler için, köylüler için ya da imkânını kaybetmiş, gidip Manisa’da asgari ücretle işe girmiş ama burada toprağı olan, tarımı bilenlerin geri dönmesi için... Tulumbanın suyu kaçtı mı önce bir tas su dökersin ki çıksın; her birisine ‘İkinci Şans Kredisi’ vereceğiz. Çiftçilik kabiliyetini kaybetmiş, imkânı kalmamış, iflas etmiş herkese ikinci bir şans vereceğiz. Tarımı canlandırmak için bunu mutlaka yapacağız.” dedi.
“ALIM GARANTİLİ ÜRETİM MODELİ KURACAĞIZ”
Özel, tarımsal üretimde devlet güvencesinin artırılması gerektiğini savunarak alım garantili üretim modelini gündeme getirdi. Özel, “Düzenleyici ve denetleyici kurumların, bilhassa üretici kooperatiflerinin güçlenmesini sağlayacağız. TARİŞ gibi çiftçinin ortak olduğu yapıları yeniden güçlü, piyasa yapıcı hale getireceğiz. Ve en önemlisi garantili üretim: Buna en uygun ürünlerden bir tanesi üzümdür; alım garantili üretim modeli kuracağız. Bugün otoyol yaptırıyorlar patronlara geçiş garantisi var; şehir hastanesi yapıyorlar hasta garantisi var; havalimanı yapıyorlar uçuş garantisi var; tünel yapıyorlar geçiş garantisi var. Bu arkadaşların hiçbir garantisi yok! Bizim iktidarımızda bir kişi bir ürünü yetiştirdiğinde devlet tarafından alım garantisi olduğunu bilecek.” diye konuştu.
“TÜRKİYE PLANLAMA TEŞKİLATI’NI KURACAĞIZ”
Tarımda plansızlığın üretici ve tüketici açısından sorun oluşturduğunu savunan Özel, kapatılan Devlet Planlama Teşkilatı’nın yerine Türkiye Planlama Teşkilatı kuracaklarını açıkladı. Özel, “Türkiye’de gıda enflasyonu dünyadaki en yüksek 5. ülke seviyesinde. Sayıyorum: Ukrayna bombardıman altında, İran bombardıman altında, Venezuela başkanı kaçırıldı, bir de Güney Sudan iç savaşta. Ardından en yüksek gıda enflasyonu yüzde 35 ile bizde. Avrupa’da yıllık gıda enflasyonu ortalaması yüzde 2.4. Adamlar bizim ürettiğimizle karınlarını doyuracak, onlarda yüzde 2.5, bizde yüzde 35. Devlet Planlama Teşkilatı kapatıldı, bu plansızlık ondan kaynaklanıyor. Türkiye Planlama Teşkilatı’nı kuracağız.” dedi.
“ÇİFTÇİNİN YAŞ ORTALAMASI 37’DEN 57’YE ÇIKTI”
Özel, gençlerin tarımdan uzaklaşmasına da değinerek çiftçilerin yaş ortalamasının yükseldiğini savundu. Özel, açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “AK Parti iktidara gelmeden önce çiftçilerin yaş ortalaması 37’ydi, şu anda 57. Çiftçileri 20 yaş yaşlandırdılar. Genç çiftçilere sorulduğunda 3 kişiden 2’si ‘Asgari ücretle iş bulursam giderim, bu işi yapmam’ diyor. Yarın bu insanlar yaşlandığında tarlaya, bağa bakacak genç kalmazsa bu yükü kim kaldıracak? Bu meselelere güçlü destek verilmesi şart. YENİ Parti’nin en güçlü kası tarım politikalarıdır. Pamuk tarlasında yetişmiş, üzüm bağının arasında büyümüş bir genel başkan olarak bu sorunu biz çözeriz.”
ALAŞEHİR VE SARIGÖL’DEN DE FİYAT TEPKİSİ
Hacıhaliller’deki buluşmada Alaşehir ve Sarıgöl’deki üzüm üreticilerinin sorunları da gündeme geldi. Bir üretici, bölgedeki fiyat sorununu şöyle anlattı: “Alaşehir perişan başkanım. 3 senedir 20 liradan satıyoruz. Sarıgöl örtü altı yapıyor ama örtü altındakiler de 20 liradan gidiyor. Piyasa çok berbat. 3 senedir ben 20 liradan satıyorum.”
Başka bir üretici ise şaraplık üzüm fiyatlarının da gerilediğini belirterek: “Tüccar zaten şaraplık üzümü 20 liraya, şimdi 10 liraya düşürdü; 10 liraya dahi almıyorlar.” ifadelerini kullandı.
ÖZEL’DEN ÜRETİCİYE DESTEK MESAJI
Özel, Hacıhaliller’de yaptığı konuşmada geçmiş yıllardaki tarım desteklerini de örnek göstererek acil müdahale çağrısını yineledi. Özel, “Geçmişte SHP-DYP iktidarında, Murat Karayalçın ve Tansu Çiller döneminde böyle bir felaket senesinde bağın dekarına göre doğrudan güçlü bir destekleme verilerek büyük kriz çözülmüştü. Bu yıl da bir felaket yılıdır. Pandemide turizmciler ‘Çiçek açmadı, bal yok; kovanın yanına şekerli su koymazsanız bütün arılar ölür, seneye çiçek açsa da bal olmaz’ demişti. Şimdi Manisa’dan sesleniyoruz: Bu sene üreticinin sorununu çözmezseniz, seneye bu üretimi yapacak insan kalmaz. Çiftçinin borçlarının kapatılması için üzüme acilen çok ciddi ve güçlü bir destekleme yapılmalıdır.” diye belirtti.
“YENİ PARTİ ÇÖZMEYE GELİYOR”
Özel, konuşmasının sonunda üreticilerin sorunlarının çözülmesi gerektiğini belirterek YENİ Parti’nin tarım politikalarına ilişkin mesaj verdi. Özel, sözlerini şöyle tamamladı: “Ümit ediyorum sesinizi duyurabilmişizdir. Duyan duyar; duymayana gelecek sene YENİ Parti duymaya, duyurmaya, bu sorunların hepsini çözmeye geliyor inşallah. Geçmişte AK Parti’ye üye olanlara veya oy verenlere düşmanlık yapılacağı yalanıyla milleti korkutuyorlar. Benim kendi köyüm de 2002’de AK Parti’ye oy verdi; insan kendi akrabasına düşmanlık eder mi? YENİ Parti iktidarında hiç kimse kaybetmeyecek, hiç kimse öteki olmayacak, hiç kimse düşman gibi görülmeyecek. Kutuplaşma bitecek, kucaklaşma gelecek. El ele, kol kola birlikte çalışıp hakça bölüşeceğiz.”
Özgür Özel ve beraberindeki heyet, Hacıhaliller’deki üzüm bağları ve üretici buluşmasının ardından mahalle meydanındaki köy kahvesine geçti. Buradaki görüşmelerde de üreticilerin fiyat, maliyet, borç ve pazarlama sorunları ele alındı.
