Milyonlarca özel sektör çalışanını ilgilendiren banka promosyonlarıyla ilgili dikkat çeken bir değerlendirme geldi. Maaş ödemeleri nedeniyle bankalara önemli bir müşteri ve nakit akışı sağlayan çalışanların, bu hareketlilikten doğan promosyon gelirinden ne ölçüde yararlanabildiği tartışılıyor. Kamu çalışanları ve emekliler banka promosyonlarından düzenli şekilde faydalanırken, özel sektörde aynı durum yasal bir zorunluluk kapsamında bulunmuyor. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, İş Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu'nda banka promosyonlarına ilişkin açık bir hüküm bulunmadığını belirterek milyonlarca çalışan açısından ortaya çıkan tabloyu değerlendirdi.
Özel Sektör Çalışanları Banka Promosyonu Alabilir Mi?
Özel sektör çalışanlarının banka promosyonu almasını zorunlu kılan açık ve genel bir yasal düzenleme bulunmuyor. Bu nedenle özellikle sendikasız iş yerlerinde banka ile işveren arasında yapılan promosyon anlaşmalarından elde edilen gelirin çalışana ödenip ödenmeyeceği büyük ölçüde işverenin kararına bırakılıyor.
İşçiler Arasında Farklı Uygulanıyor
Banka promosyonlarındaki en önemli ayrım kamu ve özel sektör çalışanları arasında ortaya çıkıyor. Kamu kurumlarında çalışanlar ve emekliler, yapılan banka anlaşmaları kapsamında promosyon ödemelerinden yararlanabilirken özel sektörde çalışanlar için aynı kapsamda zorunluluk bulunmuyor. Sendikalı iş yerlerinde ise banka promosyonlarına ilişkin hükümler Toplu İş Sözleşmesi (TİS) kapsamında düzenlenebiliyor. Böylece promosyonun çalışana ödenmesi sözleşmeyle güvence altına alınabiliyor. Sendikasız iş yerlerinde ise promosyonun çalışana aktarılıp aktarılmayacağı konusunda işverenin tercihinin belirleyici olduğu ifade ediliyor.
Bankalar Müşterileriyle Anlaşma Yapıyor
Bankalar, çalışanların düzenli maaş ödemelerinin oluşturduğu yüksek ve sürekli para hareketliliğini önemli bir ticari kaynak olarak görüyor. Bu nedenle maaş müşterilerini bünyelerine kazandırmak isteyen bankalar, işverenlerle promosyon anlaşmaları yapabiliyor. Bu anlaşmalar karşılığında ortaya çıkan promosyon gelirinin kime ait olacağı ise özel sektörde açık bir yasal hüküm bulunmaması nedeniyle tartışma konusu oluyor.
İsa Karakaş'tan Banka Promosyonu Açıklaması
SGK Başuzmanı İsa Karakaş, banka promosyonlarının yalnızca işveren ile banka arasındaki ticari bir anlaşma olarak değerlendirilmemesi gerektiğini savunuyor. Karakaş'a göre bankaya düzenli maaş hareketliliği sağlayan asıl kaynak çalışanların ücretleri. Karakaş, çalışanların maaşlarının kendi öz malı olduğunu belirterek bu kaynak üzerinden ortaya çıkan ekonomik değerin emekçiye aktarılması gerektiğini ifade ediyor.
Banka Promosyonu İçin Yasal Düzenleme Gelecek Mi?
Banka promosyonlarının özel sektör çalışanlarına ödenmesini zorunlu hale getirmeyi amaçlayan çeşitli kanun teklifleri geçmiş dönemlerde TBMM'ye sunuldu. Ancak söz konusu teklifler yasalaşmadığı için özel sektör çalışanlarının banka promosyonu konusundaki belirsizlik devam ediyor. Karakaş ise yeni bir yasal düzenlemeyle özel sektör çalışanlarının banka promosyonlarından yararlanmasının güvence altına alınması gerektiğini savunuyor. Böyle bir düzenlemenin bankaların sağladığı kaynak üzerinden yapılabileceği ve işveren ya da devlet açısından ayrıca mali yük oluşturmayacağı görüşü de dile getiriliyor.
