Üniversite sınavına hazırlanan ya da mezuniyet heyecanı yaşayan milyonlarca genç için Genel Sağlık Sigortası (GSS) sistemi kritik bir uyarı alanı haline geldi. Eğitim hayatı sona eren gençlerin, belirli süre ve yaş sınırlarını aşmaları durumunda otomatik olarak prim yükümlüsü sayılması, ciddi borç riskini beraberinde getiriyor.
Gençler için yaş ve süre sınırı nasıl işliyor?
- Lise mezunlarında 20 yaş kuralı
Lise ve dengi okullardan mezun olanlar, mezuniyet sonrası iki yıl boyunca sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanabiliyor. Ancak bu hak, 20 yaş sınırıyla sınırlı. 20 yaşını dolduran ve eğitimine devam etmeyen kişiler için muafiyet sona eriyor ve sistem otomatik olarak GSS primini devreye alıyor.
- Üniversite mezunlarında 25 yaş sınırı
Üniversite mezunları için de mezuniyet sonrası iki yıllık muafiyet uygulanıyor. Ancak 25 yaş üst sınırı nedeniyle bu hak, yaş dolduğunda otomatik olarak sona eriyor. Eğitime devam eden öğrenciler ise 25 yaşa kadar sağlık güvencesinden kesintisiz yararlanabiliyor.
Sistem otomatik işliyor, borç sessizce birikebiliyor
Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) aktarılan MEB ve YÖK verileriyle mezuniyet bilgileri sisteme otomatik işleniyor. Bu süreçte herhangi bir başvuru yapılmasa dahi, sigortalı olmayan kişiler için GSS prim tahakkuku başlatılıyor.
Güncel verilere göre GSS primi aylık 1.981 TL 80 kuruş seviyesinde bulunuyor. Ödeme yapılmadığında ise borç, faizle birlikte birikerek ciddi tutarlara ulaşabiliyor.
Gelir testi yapılmayanlar risk altında!
Geliri düşük olan vatandaşlar, ikamet ettikleri yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına başvurarak gelir testi yaptırabiliyor. Hane gelirinin kişi başına düşen kısmı asgari ücretin üçte birinin altındaysa primler devlet tarafından karşılanıyor.
Gelir testi yaptırmayan kişiler ise otomatik olarak prim ödemekle yükümlü sayılıyor. 60 günden fazla borcu bulunanların ise devlet ve üniversite hastanelerinden yararlanma hakkı geçici olarak durdurulabiliyor.
Uzmanlar, özellikle gençlerin eğitim sonrası süreçte GSS sistemini yakından takip etmesi gerektiğini belirtiyor. e-Devlet üzerinden borç ve sigorta durumunun düzenli kontrol edilmesi, olası yüksek borçların ve sağlık hizmeti kesintilerinin önüne geçilmesi açısından kritik önem taşıyor.
