Bankalardan kredi kullanmak yerine tasarruf finansman sistemleri üzerinden konut, iş yeri veya otomobil almak isteyenler için yeni dönem başlıyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) tasarruf finansman şirketlerine ilişkin yeni kuralları 1 Ekim 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek.
Düzenlemeyle aynı kişinin yapabileceği sözleşme sayısına sınır getirilirken, finansman tutarlarına ilişkin limitler de güncellendi. Tasarruf fon havuzları ile şirket hesaplarında bulunan kaynakların değerlendirilebileceği alanlar da sınırlandırıldı.
En Fazla İki Sözleşme Yapılabilecek
Yeni düzenlemeyle bir kişinin aynı anda en fazla iki aktif tasarruf finansman sözleşmesi bulunabilecek.
Buna göre aynı kişi en fazla 1 taşıt finansmanı sözleşmesi yapabilecek. Bunun yanında 1 konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmesi yapılabilecek.
Dolayısıyla bir kişinin aynı anda sahip olabileceği sözleşmeler 1 taşıt + 1 konut veya iş yeri şeklinde sınırlandırılacak.
Finansman Limitleri Değişti
Düzenlemeyle kişi veya risk grubu bazında sözleşme tutarı sınırları da güncellendi.
Taşıt finansmanında azami sözleşme tutarı 6 milyon 250 bin liraya, konut veya çatılı iş yeri finansmanında ise 62 milyon 500 bin liraya yükseltildi.
Bir kişi veya risk grubuna ait tüm sözleşmelerin toplam tutarı ise 62 milyon 500 bin lira ile sınırlandırıldı.
Tasarruf Fonlarının Kullanım Alanı Daraltıldı
Yeni kurallarla tasarruf finansman şirketlerinin fon havuzları ve şirket hesaplarında biriken kaynakların değerlendirilebileceği alanlar da sınırlandırıldı.
Buna göre şirketler söz konusu varlıklarını yalnızca katılım bankalarında açılacak Türk lirası cinsi özel cari hesaplar veya katılma hesaplarında, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilen ve altına dayalı olmayan Türk lirası cinsi yurt içi kira sertifikalarında ya da risk değeri 1 veya 2 olan Türk lirası cinsinden katılım esaslı yatırım fonlarında değerlendirebilecek.
Nemasız Tutarlar İçin Yeni Sınır
Tasarruf fon havuzlarında nemasız kalan tutarların sınırlandırılması amacıyla da yeni bir uygulama getirildi.
Günlük getirisiz bakiyenin, şirketin bir önceki ay sonu itibarıyla hesaplanan tasarruf fon havuzunun binde 2’sini aşmaması kararlaştırıldı.
TCMB Elektronik Fon Transferi (EFT) sisteminin kapanış saatinden sonra havuza aktarılan tutarlar ise takip eden günün hesaplamasına dahil edilecek.
Yüksek Tutarı Sözleşmelere Yeni Kriter
Yüksek tutarlı sözleşmeler için belirlenen limitler de değiştirildi.
Bu kapsamda sözleşmelerin “yüksek tutarlı” kabul edilmesi için limit 2 milyon 509 bin 800 liradan 5 milyon liraya, konut veya çatılı iş yeri finansmanında ise 6 milyon 274 bin 500 liradan 12 milyon 500 bin liraya yükseltildi.
Yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam tutarının, ilgili dönemdeki tüm sözleşmelerin toplam tutarına oranı ise yüzde 5 ile sınırlandırıldı.
1 Ocak 2025’ten sonra kurulan şirketler için kademeli geçiş uygulanacak. Bu şirketlerde oran 30 Haziran 2027’ye kadar yüzde 15, 1 Temmuz-31 Aralık 2027 döneminde ise yüzde 10 olarak uygulanacak.
Evim Sistemi Nasıl Çalışıyor?
Tasarruf finansman sisteminde konut, iş yeri veya otomobil almak isteyen kişiler belirli bir finansman tutarı üzerinden sözleşme yapıyor. Sistem kapsamında faiz yerine hizmet bedeli alınıyor.
Sektörde hizmet bedelinin genellikle finansman tutarının yüzde 7’si seviyesinde olduğu belirtiliyor. Bunun dışında tapu harcı, ipotek bedeli veya araç devir noter ücreti gibi ilgili işlem masrafları bulunabiliyor.
Örneğin 1 milyon liralık otomobil finansmanı için yüzde 7 hizmet bedeli üzerinden 70 bin lira hizmet bedeli ortaya çıkıyor. Kalan tutar ise belirlenen ödeme planına göre taksitlendiriliyor.
1 Milyon Liralık Araç İçin Ödeme Nasıl Oluyor?
1 milyon liralık bir otomobil için örnek ödeme planında yüzde 45’lik tutarın, yani 450 bin liranın, belirlenen süreçte ödenmesi gerekiyor.
Bu tutar peşin ödenebileceği gibi ödeme planına göre taksitlere de bölünebiliyor. Kalan 550 bin liralık finansman tutarı ise sistemin şartlarına göre hak ediş tarihinde karşılanıyor.
Vade uzadıkça aylık ödeme tutarı düşerken, finansman tutarının hak edileceği tarih de değişiyor.
Örneğin:
- 12 ay: Aylık yaklaşık 83 bin 333 TL
- 24 ay: Aylık yaklaşık 41 bin 666 TL
- 36 ay: Aylık yaklaşık 27 bin 777 TL
- 48 ay: Aylık yaklaşık 20 bin 833 TL
- 60 ay: Aylık yaklaşık 16 bin 666 TL
Otomobil finansmanında azami vadenin 60 ay, konut finansmanında ise 120 ay olduğu belirtiliyor.
Yatırılan Paraya Kâr Payı Verilmiyor
Tasarruf finansman sisteminde sözleşme kapsamında yatırılan tutarlara ayrıca kâr payı ödenmiyor. Bu nedenle sistemde biriken para, yatırılan tutar üzerinden ilerliyor.
Öte yandan uzun vadeli ve peşinatsız planlarda enflasyon nedeniyle paranın satın alma gücünün azalması ve alınmak istenen konut veya otomobilin fiyatının yükselmesi gibi faktörler ödeme planının toplam maliyetini etkileyebiliyor.
