Kullanım ömrünü tamamlayan telefon ve elektronik cihazlar, çöpe atıldığında aslında önemli bir ekonomik değerin de kaybolmasına neden oluyor. Elektronik cihazların devre kartlarında bulunan değerli metaller, geliştirilen yeni teknolojiler sayesinde yeniden kullanılabiliyor. İngiltere’de faaliyet gösteren Royal Mint, elektronik atıklardan altın geri kazanmak için dikkat çeken bir sistem kullanıyor. Üstelik bu yöntemde altını çıkarmak için yüksek sıcaklıklarda eritme işlemine ihtiyaç duyulmuyor. Peki eski telefonların içinde ne kadar altın var ve bu değer nasıl geri kazanılıyor?
Elektronik Atıklardan Yılda 400 Kilogram Altın Çıkarılıyor
İngiltere’deki Royal Mint, elektronik atıklardan yılda yaklaşık 400 kilogram altın geri kazanıyor. Galler’de yaklaşık iki yıl önce faaliyete geçen tesis, yılda 4 bin tona kadar elektronik atığı işleyebiliyor. Elektronik cihazlardan elde edilen altının önemli bir bölümü devre kartlarında bulunuyor. Bu nedenle sistemde öncelikle altın içeren devre kartları diğer elektronik parçalardan ayrılıyor.
Altın Yüksek Sıcaklık Kullanılmadan Çıkarılıyor
Royal Mint’in kullandığı yöntemde altın, yüksek sıcaklıklarda eritilmek yerine oda sıcaklığında uygulanan özel bir kimyasal işlemle çözülüyor. Kanada merkezli Excir tarafından geliştirilen patentli teknoloji, elektronik devrelerdeki altının ayrıştırılmasını sağlıyor. Altın içeren parçalar özel bir kimyasal banyodan geçiriliyor. Kullanılan kimyasalın daha sonraki elektronik atık gruplarında yeniden değerlendirilebilmesi ise yöntemin enerji ve kaynak tüketimini azaltıyor.
Bir Telefonda Ne Kadar Altın Bulunuyor?
Tek bir telefondaki altın miktarı az görünse de milyonlarca cihaz bir araya geldiğinde ortaya milyonlarca liralık ekonomik değer çıkabiliyor. İngiltere Merkez Bankası ofislerinden toplanan eski telefonlarda ortalama 30 miligram altın tespit edildi. Bu miktarın değeri yaklaşık 3 sterlin olarak hesaplanırken, günümüzde kullanılan akıllı telefonlarda bulunan altının parasal değerinin yaklaşık 4 sterline kadar çıkabildiği belirtiliyor.
Geri Kazanılan Altın Yeniden Mücevhere Dönüşüyor
Elektronik atıklardan çıkarılan altın, saflaştırıldıktan sonra yeniden kullanılıyor. Royal Mint, geri kazanılan altını kendi “886” adlı mücevher koleksiyonunda değerlendiriyor. Böylece yıllarca kullanılan bir telefonun devre kartında bulunan altın, geri dönüşüm sürecinin ardından bir kolye, yüzük veya başka bir mücevherin parçası haline gelebiliyor.
Elektronik Atık Miktarı Hızla Büyüyor
Dünyada her yıl milyonlarca ton elektronik atık ortaya çıkarken, bunların önemli bir bölümü geri dönüştürülmeden çöpe gidiyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre 2022 yılında dünya genelinde 62 milyon ton elektronik atık oluştu.
Bu atığın yalnızca yüzde 22,3’ünün resmi olarak toplanarak geri dönüştürüldüğü belirtiliyor. Geri kalan elektronik atıkların uygun olmayan yöntemlerle bertaraf edilmesi ise çevre açısından önemli riskler oluşturuyor.
Eski Telefonları Çöpe Atmak Yerine Geri Dönüştürmek Önemli
Elektronik cihazların geri dönüşüme kazandırılması hem değerli metallerin yeniden kullanılmasını hem de zararlı maddelerin çevreye karışmasının önlenmesini sağlıyor. Özellikle kurşun ve cıva gibi maddelerin kontrolsüz şekilde doğaya bırakılması çevre açısından ciddi sorunlara yol açabiliyor.
