Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), emekli maaşlarından sosyal güvenlik borçlarının tahsil edilmesine yönelik yeni uygulamayı hayata geçirdi. Düzenlemeye göre, SGK'dan gelir veya aylık alan kişilerin belirli prim borçları, herhangi bir icra süreci işletilmeden ve hak sahibinin rızası aranmadan doğrudan maaşlarından kesilecek.
Kesinti oranı yüzde 10 olacak
Mevzuatta maaşlardan en fazla yüzde 25 oranında kesinti yapılmasına izin verilmesine rağmen, SGK uygulamada standart kesinti oranını yüzde 10 olarak belirledi. Böylece borçlar, maaşlardan düzenli olarak tahsil edilecek.
Kimlerin maaşından kesinti yapılacak?
Yeni düzenleme kapsamında şu grupların maaşlarından otomatik kesinti uygulanabilecek:
- İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri alanlar,
- Yaşlılık, malullük, vazife malullüğü ve emekli aylığı alanlar,
- Maaş bağlandıktan sonra genel sağlık sigortası (GSS) veya diğer SGK prim borçları tespit edilenler,
- Ölüm aylığı alan hak sahiplerinin kendi adına bulunan SGK borçları,
- Birden fazla maaş alan borçluların her bir aylığından ayrı ayrı yüzde 10 kesinti yapılabilecek.
Sosyal güvenlik uzmanı İsa Karakaş, borçlu kişinin yakınlarına ait maaşlardan herhangi bir kesinti yapılamayacağını, tahsilatın yalnızca borçlu adına bağlanan aylık üzerinden gerçekleştirileceğini belirtti.
Hangi maaşlardan kesinti yapılacak?
Kesinti kapsamındaki ödemeler şöyle sıralandı:
- Sürekli iş göremezlik geliri,
- Ölüm geliri,
- Yaşlılık aylığı,
- Malullük aylığı,
- Vazife malullüğü aylığı,
- Ölüm aylığı.
Bu üç gruptan kesinti yapılmayacak
SGK'nın belirlediği esaslara göre aşağıdaki ödemeler kesinti kapsamı dışında tutuldu:
- Başarılı sporculara bağlanan aylıklar,
- Terör ve terörle mücadele nedeniyle bağlanan aylıklar,
- Hazine tarafından karşılanan şeref aylıkları.
Borçlar hangi sırayla tahsil edilecek?
Kesintilerde öncelik genel sağlık sigortası (GSS) prim borçlarına verilecek. Ardından sırasıyla;
- Eski isteğe bağlı, topluluk ve tarım sigortalılığı borçları,
- Ek-5 ve Ek-6 sigortalılık borçları,
- 4/1-b (Bağ-Kur) borçları,
- 4/1-c (Emekli Sandığı) kapsamındaki borçlar tahsil edilecek.
Birden fazla borcun bulunması halinde ise zamanaşımına uğramamış en eski borçtan başlanacak. Nafaka alacakları ise SGK alacaklarından önce tahsil edilecek.
İtiraz hakkı bulunuyor
Maaşından kesinti yapılan emekliler, borca itiraz edebilecek. Genel sağlık sigortası prim borçlarına ilişkin itirazlar, kişinin ikamet ettiği yerdeki SGK il müdürlüğüne veya sosyal güvenlik merkezine yapılabilecek. Diğer prim borçları için ise borç dosyasının bulunduğu SGK birimine başvurulabilecek. Başvurunun reddedilmesi halinde yargı yolu da açık olacak.
