İşsiz kalan çalışanların en önemli güvencelerinden biri olan işsizlik maaşında başvuru süresi büyük önem taşıyor. İş akdi feshedilen çalışanların, hak kaybı yaşamamak için 30 günlük yasal süre içerisinde İŞKUR’a başvurması gerekiyor.
İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamında, iş sözleşmesi sona eren kişinin sözleşmenin sona erdiği günü takip eden günden itibaren 30 gün içinde başvuru yapması gerekiyor. Başvurular şahsen veya elektronik ortamda gerçekleştirilebiliyor. Vekâletname aracılığıyla avukat ya da üçüncü kişiler üzerinden yapılan başvurular ise kabul edilmiyor.
30 günlük sürenin mücbir bir neden olmaksızın aşılması durumunda, gecikilen süre kadar işsizlik ödeneğinden kesinti uygulanıyor.
Örneğin, 10 ay yani 300 gün işsizlik ödeneği alma hakkı bulunan bir çalışan, işten çıkarılmasının ardından 45 gün sonra başvuru yaparsa 15 günlük gecikme nedeniyle toplam hak sahipliği süresi 285 güne düşüyor.
Başvuru süresinin son gününün resmi tatile denk gelmesi halinde ise süre, takip eden ilk iş gününün sonuna kadar uzatılıyor.
İşsizlik maaşı ne kadar ve kaç ay ödeniyor?
İşsizlik ödeneğinden yararlanabilmek için çalışanın kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalması, işten ayrılmadan önceki son 3 yıl içerisinde en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olması ve işten ayrılmadan önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olması gerekiyor.
Prim gününe göre işsizlik ödeneğinin süresi şöyle belirleniyor:
• 600 gün prim: 6 ay
• 900 gün prim: 8 ay
• 1080 gün prim: 10 ay
İşsizlik maaşı, çalışanın son 4 aylık prime esas kazançları üzerinden hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının yüzde 40'ı oranında bağlanıyor. Ancak ödenek tutarı, brüt asgari ücretin yüzde 80'ini geçemiyor.
Verilen hesaplamalara göre;
• Son 4 ay asgari ücretle çalışanlar: 13.111,72 TL
• Son 4 ay ortalama 55 bin TL brüt ücret alanlar: 21.833,02 TL
• Son 4 ay ortalama 66.060 TL ve üzeri brüt ücret alanlar: 26.223,44 TL
Hangi durumlarda kesinti uygulanmıyor?
Bazı durumlarda 30 günlük başvuru süresinin geçirilmesi halinde gecikme nedeniyle ödenek süresinden kesinti yapılmıyor. Mücbir sebep kapsamında değerlendirilen durumlar arasında eş, çocuk, anne, baba veya kardeşin vefatı, doktor raporuyla belgelenen hastalık, deprem, yangın ve sel gibi doğal afetler ile ulaşımın imkânsız hale gelmesi bulunuyor.
Bunun yanı sıra askerlik, gözaltı, tutukluluk, karantina ve işe iade davası gibi süreçler de mücbir sebep kapsamında değerlendirilebiliyor.
Sağlık hizmetlerinden yararlanma devam ediyor
İşsizlik ödeneği başvurularının izleyen ayın sonuna kadar sonuçlandırıldığı ve ödemelerin her ayın 5’inde hesaplara yatırıldığı belirtiliyor.
Ödenek alınan süre boyunca işsiz kalan kişinin ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin Genel Sağlık Sigortası primleri de İşsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanmaya devam ediyor.
