Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) sisteminde yıllardır tartışılan “birden fazla maaş alma” konusu, vatandaşlar arasında kafa karışıklığı yaratıyor. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, Türkiye Gazetesi’nde yayımlanan yazısında, bu hakkın kimlere tanındığını ve hangi şartlarla kullanılabileceğini ayrıntılı olarak açıkladı.
Kimler birden fazla maaş alabilir?
Karakaş’a göre, kendi emekli maaşını alan kişiler, resmi nikâhlı eşinin vefatı halinde ölüm aylığı da alabiliyor. Bu durumda kişinin kendi emekli maaşı kesilmiyor; eşten gelen hak ek gelir olarak ödeniyor.
Örnek: 32.500 TL emekli aylığı alan biri, eşinden de 17.500 TL alıyorsa toplamda 50.000 TL gelir elde edebiliyor.
Tercih hakkı var!
Eğer hem eşten hem de anne-babadan aylık hakkı doğarsa, sistem yüksek olanı seçme imkânı sunuyor. Birden fazla resmi nikâhla evlenmiş dul kişilerde de tercih hakkı uygulanıyor.
Her iki gelir de bağlanabiliyor
Sürekli iş göremezlik geliriyle birlikte ölen eşten gelir alan kişiler, her iki geliri birden alabiliyor. Ayrıca, hem eşten hem de anne-babadan gelir hakkı doğanlar da tercih ettikleri yüksek geliri seçebiliyor.
Yetim çocuklarda hesaplama farklı
Anne ve babasını kaybeden çocuklar için farklı bir sistem uygulanıyor:
- Tam + Yarım Formülü: Babadan 20.000 TL, anneden 10.000 TL alan bir çocuğa, babanın maaşının tamamı, annenin maaşının yarısı (5.000 TL) ödeniyor.
- İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle ölen ebeveynlerden gelir alan çocuklarda da yüksek olanın tamamı, düşük olanın yarısı veriliyor.
Birden fazla çocuğu kaybeden ebeveynler
Birden fazla çocuğundan gelir hakkı doğan ana ve babalara, yüksek olanın tamamı ve düşük olanın yarısı ödeniyor. Bu sistem, iş kazası ve meslek hastalığı kaynaklı ölümler için de geçerli.
Karakaş şu ifadeleri kullandı: “SGK mevzuatında öngörülen şartlarla, birden fazla çocuğundan aylığa hak kazanan ana ve babaya en fazla ödemeye imkân veren ilk iki dosyadan yüksek olan aylığın tamamı, düşük olan aylığın yarısı ödenmektedir. İş kazası-meslek hastalığı gibi nedenlerle birden fazla çocuğundan gelire hak kazanan ana ve babaya, en fazla ödemeye imkân veren ilk iki dosyadan yüksek olan gelirin tamamı, düşük olan gelirin yarısı bağlanır.”
