İzmir’in Çeşme ilçesinde yetiştirilen damla sakızında hasat heyecanı yaşanıyor.
Gıda, kozmetik ve ilaç sanayisi başta olmak üzere farklı alanlarda kullanılan değerli ürün hem yüksek fiyatıyla hem de sınırlı üretimiyle öne çıkıyor.
Üreticiler, son yıllarda dikilen yeni ağaçlarla birlikte Çeşme’deki damla sakızı üretiminin önümüzdeki yıllarda önemli ölçüde artmasını bekliyor.
HASAT TEMMUZDA BAŞLIYOR, TEMİZLİK ARALIK AYINA KADAR SÜRÜYOR
Damla sakızı üretiminde ilk aşama, haziran ayının sonlarında veya temmuzun ilk haftasında ağaçların gövdelerinin çizilmesiyle başlıyor. Bu çiziklerden sızan damlalar, yaklaşık 2 ila 2,5 ay boyunca ağaçların dibine düşüyor. Eylül ayının ortalarına doğru kuruyan sakızlar tek tek toplanıyor.
Toplanan ham sakızlar daha sonra temizlenerek kullanıma hazır hale getiriliyor. Evlerde sürdürülen temizlik işlemi yaklaşık 1 ila 1,5 ay sürerken, süreç aralık ayına kadar devam edebiliyor. Bütün bu aşamaların ardından satışa sunulan damla sakızının kilogram fiyatı 45 bin ila 50 bin lira arasında değişiyor.
5 YILDA 50 BİN YENİ SAKIZ AĞACI DİKİLDİ
Üretici Hasan Ege Tütüncüoğlu, damla sakızının Çeşme ve Sakız Adası'na özgü bir ürün olduğunu belirterek bölgenin iklim ve toprak özelliklerinin üretimde önemli rol oynadığını söyledi.
Sakız ağaçlarının sayısının geçmişte ciddi ölçüde azaldığını aktaran Tütüncüoğlu, 2020 yılından itibaren üreticilerin ve Tarım ve Orman Bakanlığının çalışmalarıyla beş yıl içinde Çeşme’de yaklaşık 50 bin sakız ağacının toprakla buluşturulduğunu ifade etti.
Çeşme’de yaklaşık bin dönümlük alanda üretim yapıldığını belirten Tütüncüoğlu, turizm bölgesindeki arazi fiyatlarının yüksek olması nedeniyle yeni dikim alanları bulmakta zorlandıklarını dile getirdi.
HEDEF 2 TON ÜRETİM
Çeşme’de mevcut üretimin yaklaşık 100 kilogram seviyesinde olduğunu kaydeden Tütüncüoğlu, yeni dikilen ağaçların verime geçmesiyle üretimin artacağını söyledi.
Tütüncüoğlu, yeni ağaçların yaklaşık beş yıl içinde damla sakızı vermeye başlamasıyla Çeşme’de yıllık üretimin 1,5 ila 2 tona ulaşmasını ve Türkiye’nin ithalatının bir bölümünün karşılanmasını hedeflediklerini belirtti.
ÇEŞME’NİN COĞRAFİ ÖZELLİKLERİ ÜRETİMDE BELİRLEYİCİ
Çeşme Sakız Üreticileri Derneği Başkanı ve üretici İbrahim Topal ise derneğin Haziran 2024’te kurulduğunu, kuruluş çalışmalarında Çeşme damla sakızının coğrafi işaret tescilinin önemli rol oynadığını söyledi.
Topal, damla sakızının yetiştirilmesinde denizden esen rüzgarın, güneşin ve toprağın etkili olduğunu belirterek Çeşme’nin bu üretim için uygun ekolojik koşullara sahip olduğunu ifade etti.
Çeşme’de sakız ağacı yetiştiriciliğine uygun alanların belirlenmesi amacıyla bir harita mühendisinin tez çalışması yaptığını aktaran Topal, ilçenin farklı bölgelerinde uygunluk oranlarının değiştiğini kaydetti. Topal’ın verdiği bilgilere göre Çiftlikköy’de uygunluk oranı yüzde 80-81 seviyesindeyken Alaçatı’nın bazı bölgelerinde bu oran yüzde 78’e, daha ilerideki alanlarda ise yüzde 76’ya kadar geriliyor.
Yüksek ekonomik değeriyle dikkat çeken damla sakızında üretimin artırılması, önümüzdeki yıllarda hem üreticilerin gelirine katkı sağlaması hem de Türkiye’nin ithalat ihtiyacının bir bölümünü karşılaması açısından önem taşıyor.
