Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmî Gazete’de yayımlandı.
Yeni düzenlemeyle birlikte bina yıkımlarında uygulanacak teknik ve güvenlik standartları yeniden belirlendi. Patlayıcıyla gerçekleştirilen yıkımlar, yüksek yapılar, fenni mesuliyet ve çevresel etkiler konusunda daha kapsamlı kurallar getirildi.
Patlayıcıyla yıkımlara sıkı denetim
Patlayıcı kullanılarak gerçekleştirilecek bina yıkımlarında mühendisler için yeni şartlar getirildi. Buna göre yıkımda görev alacak mühendislerin inşaat, maden, çevre, jeoloji veya jeofizik alanlarından lisans mezunu olması gerekiyor.
Mühendislerin ayrıca Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş patlayıcı kullanım sertifikasına veya ilgili alanda tezli yüksek lisans derecesine sahip olması şartı aranacak.
Patlatmayı gerçekleştirecek ateşleyicilerin ise B sınıfı yeterlik belgesine sahip olması zorunlu olacak.
Yıkım anı kamerayla kayıt altına alınacak
Patlatmalı yıkımlarda yalnızca uzman personel şartı getirilmeyecek. Meteorolojik koşullar da yıkım öncesinde değerlendirilecek.
Yıkım anı yüksek hızlı kameralarla kayıt altına alınırken, ortaya çıkabilecek titreşim ve hava şoku dalgaları özel sensörlerle ölçülecek. Gerekli görülen durumlarda ise test patlatması yapılabilecek.
Patlatmadan sorumlu mühendis ile projeyi hazırlayan inşaat mühendisinin yıkım sırasında şantiye sahasında bulunması gerekecek.
Fenni mesuliyet şartı genişletildi
Bina yüksekliği 18,50 metrenin altında olan yapılarda kural olarak fenni mesuliyet aranmayacak. Ancak bazı yapılar bu kapsamın dışında tutulabilecek.
Bitişik nizamlı, karma taşıyıcı sisteme sahip veya yapısal düzensizlik bulunan binalarda ilgili idare tarafından fenni mesuliyet şartı getirilebilecek. Sağlık, eğitim ve tarihi eser gibi kritik alanların yakınındaki yapılar için de aynı şart uygulanabilecek.
Patlayıcıyla gerçekleştirilecek yıkımlarda ve ikiden fazla bodrum katı bulunan tüm binalarda ise bina yüksekliğine bakılmaksızın fenni mesuliyet zorunlu olacak.
Yüksek binalara özel güvenlik önlemleri
Yönetmelikle yüksek yapılar için de özel güvenlik standartları getirildi.
Bina yüksekliği 21,50 metreyi, yapı yüksekliği ise 30,50 metreyi aşan yapılar için ayrı güvenlik hükümleri uygulanacak.
Bu kapsamda yüksek yapıların çevresi perdeleme, örtülü yol ve koruma fanlarıyla güvenli hale getirilecek. Yıkım sırasında oluşabilecek toz, gürültü ve titreşim için belirlenen yasal sınır değerler yakından takip edilecek.
Dış cephe iş iskelelerinde de güncel standartlara ve mevzuata uygunluk aranacak.
Kamu binaları için özel düzenleme
6306 sayılı Kanun kapsamında kamu kurumları tarafından gerçekleştirilecek yıkımlarda müteahhit ve şantiye şefi şartı aranmayacak. Ancak bu yapıların fenni mesuliyeti ilgili kamu kurumu tarafından üstlenilecek.
Bitişik nizam veya yüksek yapı gibi nedenlerle makineyle yıkımın zorlaştığı durumlarda da müteahhidin talebi ve idarenin onayıyla yıkım ruhsatı süresi bir defaya mahsus olmak üzere 3 aya kadar uzatılabilecek.
Eski yönetmelikle ilgili kazanılmış haklar korunacak
Düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce ihale süreci başlatılan ancak henüz yıkım ruhsatı düzenlenmeyen kamu binalarında eski yönetmelik hükümlerinin uygulanmasına devam edilecek.
Teknik hükümler bir yıl sonra uygulanacak
Yeni düzenlemenin kamu yıkımlarında fenni mesuliyete ilişkin hükümleri ile yürütme maddeleri Resmî Gazete’de yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.
