Beton ve tuğla kullanımının yaygınlaşmasıyla neredeyse unutulan geleneksel kuru taş duvar örme sanatı, Avrupa'da yeniden değer kazandı. Harç kullanılmadan yalnızca taşların birbirine kenetlenmesiyle uygulanan bu yöntem, tarihi yapıların restorasyonunda ve sürdürülebilir mimari projelerinde yeniden tercih edilmeye başlandı. Ancak artan talebe karşılık mesleği bilen usta sayısının yetersiz kalması dikkat çekti.
AVRUPA'DA YENİDEN İLGİ GÖRÜYOR
Özellikle İspanya'da kırsal turizmin gelişmesi ve tarihi tarım alanlarının korunmasına yönelik çalışmalar, kuru taş duvar ustalarına olan ihtiyacı artırdı. Katalonya, Balear Adaları, Aragon, Murcia, Valensiya ve Endülüs bölgelerinde bulunan tarihi tarım terasları, ağıllar, ambarlar ve taş yolların onarımı için yeni projeler hayata geçirildi.
Geleneksel mimariye duyulan ilginin artmasıyla birlikte Avrupa'nın farklı bölgelerinde de bu yöntemin yeniden kullanılmasına yönelik çalışmalar hız kazandı.
UNESCO KORUMA ALTINA ALDI
Kuru taş duvar örme tekniği, UNESCO tarafından 2018 yılında İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi'ne alındı. Bu karar, geleneksel yöntemin korunması ve gelecek nesillere aktarılması açısından önemli bir adım oldu.
Hiçbir bağlayıcı malzeme kullanılmadan taşların dikkatle yerleştirilmesine dayanan teknik, yüzyıllardır tarım alanlarının düzenlenmesinde ve kırsal yapıların inşasında kullanılıyor.
DOĞAL AFETLERE KARŞI KORUMA SAĞLIYOR
Uzmanlara göre kuru taş duvarlar yalnızca tarihi bir miras olmanın ötesinde çevresel açıdan da önemli faydalar sağlıyor. Doğru şekilde inşa edilen bu yapılar, erozyonun azaltılmasına, suyun kontrollü biçimde tahliye edilmesine ve tarım arazilerinin korunmasına katkıda bulunuyor.
Ayrıca geleneksel taş duvarların tarım alanlarında doğal mikroiklim oluşumunu desteklediği belirtiliyor.
TALEP ARTTI USTA BULUNAMIYOR
Restorasyon çalışmalarının yaygınlaşmasıyla kuru taş duvar ustalarına duyulan ihtiyaç da arttı. Ancak mesleğin uzun yıllar boyunca yeni nesillere yeterince aktarılamaması, yetişmiş iş gücü eksikliğini beraberinde getirdi.
Sektör temsilcileri, geleneksel zanaatın yeniden yaygınlaşabilmesi için usta yetiştirilmesine ve mesleki eğitim çalışmalarına ağırlık verilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
