Yıl..1977..
Bir anektod...
Cider yağ ve yem sanayinde satış müdürüyüm.Her türlü yağ,fenni yem
işi bendeniz de..Çiftçi çocuğu olmanın avantajını da kullanıyorum.Fakülte çıkışı
işletme-pazarlama okuduğımızdan acemilik çekmiyorum.
Yaş 23.Patron beni bir yıl test etti.Baktı işten anlıyorum ve çalışıyorum,
pamuk çekirdeği ve ayçiçek çekirdeği,tüm hububat,Allah ne verdi ise alım,satım bende.
Hafta sonu bir günlük tatili bile hayal eder hale geldim.Gece yok,gündüz yok.
Tam gaz çalışıyorum.
Benim patron Muammer Cider(cideryağ),Muhittin Ekiz(ekiz yağları),
Ayvalık'tan da Nejat Atalan(büyük zeytinyağ fabrikaları var).Hepsine rahmet olsun.
Aralarında anlaşmışlar.O tarihlerde Türkiye'de zeytinyağ rafine tesisleri olmadığı için
riviera yapamıyor,yüksek asitli(lampant)z.yağları İtalya'ya ihraç edecekler.
Yağ toplama işini bana verdiler.Köyköy,kasaba,kasaba variller,başladım toplamaya.
Çanakkale'den Muğla'ya tam 5 il.O zamanın yol imkanları,düşünün halimi.
Fabrikadaki görevimde ayrı.Zamana karşı yarış ve patronlar 6 bin ton düşünürken
ben onlara su fiyatının(Yenemez durumda z.yağ)bile altında(30 cent) z.yağ aldım.
Tam tamına 14 bin ton hamyağ.
O kadar işimin arasında beni tüm Ege'nin her yerinde dolaştırdılar.
Üstelik ihracat yapan biz,birde İzmir'den Gomel yağ sanayi(onların yağlarının içinden
makine yağı çıktı.Duman oldular)vardı.Kaldık tek.Patron mükafat olarak beni tatile
İtalya'ya yolladı.Napoli,Bari,Sicilya,Cagliari.Zeytinci şehirlerine.Adam kurnaz.Roma,
Milano,Venedik,Floransa'yı gezmek..Avucunu yala..

Bandırma bir uç.Fethiye körfezi bir uç.Yüzlerce köy.Yüzlerce cins köylü,zeytin ve yağ..
Yıllar içinde oldum zeytin profesörü.Türkiye'ye Pieralisi kontinü sistem ilk yağ tesisini İtalya'dan Antep-Nizip-Turna yağlarına getirtmek(1979)bana nasip oldu.Patronumu ikna edemediğim için
(yağlık zeytin sezonu kısa diye)başkaları bizim bölgemize ancak 1987 de ilk defa kurdu ve çoğaldı gitti.
***********
Üzülerek söyleyeyim.Zeytin ve zeytinyağı gelecek adına "altın sezonunu"yaşamıyor.
Neden mi?
Zeytin kaç para?Zeytinyağ kaç para?
Türk insanının kaçı bu fahiş paralara bu yiyeceği alacak?Veya ne kadar
miktar alıp,tüketecek?İnsanlar hızla alternatif rafine yağlara(ayçiçek,mısırözü)döndüler.
Zeytin tüketimi azalıyor.Ya bu insanlar mevcut duruma alışınca ne olacak?
Zeytin ve zeytinyağı fiyatları normale dönünce alıcılar geriye dönmezse ne olacak?

Ben sektörde çalışırken bunları yaşadım.Yağ ve zeytin bir anda tu kaka oldu.
Bütün Antep-Kilis-Nizip hattında ne kadar ağaç varsa kesildi,yerine fıstık
ağacı dikildi.O yıllardan sonra Antep,Antakya,Urfa havalisi ya kaçak Suriye,ya da
Ege'den yağ-zeytin (o da az miktarda) aldılar.Tüketim azaldı.Ama Adana'lı Paksoy ve
Marsa(sabancı)ayçiçek yağı satarak deli para kazandılar.Hala da öyle.

Araştırmayı çok severim.
Askerlik dönüşü Kilis'li asker arkadaşım beni oralara davet etti.
İbrahim,ağa çocuğu.Gençlik işte,kaçak Suriye'ye geçtik.Taa Halep'e kadar da gittik.
Döndük.2002'de oralara tekrar kara yolu ile gitme fırsatım oldu.Serde çiftçilik var.
Bizim ülkemizde çok lazımmış gibi çam dikerler.Hafız Esad her yere zeytin diktirmiş,
olmuş,ürün alıyorlar.Dağ,taş zeytin ağacı.Gözünün alabildiğine.
Savaş öncesi Suriye'de zeytin ağacı ve üretimi bizden biraz fazla idi.Hatta
kaçak-resmi yoldan yılda Türkiye'ye 30-50 bin ton arası zeytinyağ ve bir o kadar
miktarda da zeytin girişi oluyordu.Ayvalık'ta Komili'nin müdürü arkadaşım Saki
"Suriye yüzünden yağ fiyatlarında dalgalanma olduğunu"zarar ettiklerini söylediği
yıllar çok uzak değil.
***********
Zeytin ağaç olarak çok dayanıklı ama,bakmayınca çabuk küsen bir ağaç.
Üç tane önemli zeytin hastalığı ile mücadele ettin mi,ve de düzgün budağını
yaptın mı sorun çıkarmaz.
Bu mart ayında 5.yılını dolduran "Suriye iç savaşı"yüzünden Şam'ın güneyi
hariç diğer tüm bölgelerde zeytin tarımı tamamen durmuş vaziyette.Bunun anlamı
Suriye'nin 3/4 e yakın zeytin ağaçları 5 yıldır bakım yüzü görmüyor.
Zeytin ve z.yağının kaymağını yiyen ülkeler olan Portekiz'de başlayıp,İspanya,
İtalya ve Yunanistan'a da bulaşan "xylella"virüsü yüzünden şu ana kadar bu ülkelerin
zeytin ağaç varlığı yüzde 11 eksildi.Ve de devam ediyor.Ülkemizde çıkmasın diye
dua ediyoruz.
Bizde de "yaprak solgunluğu"hastalığı var.İlacı yok deniyor.İlacı yok ama,
kısmen çaresi var.
Yeni moda,zeytin sulama ve ağaç altlarındaki otu ilaç veya sürme
ile yok etme.Su saldığın yer iki ağaç arası gökyüzünü gören yer ise sorun yok.
Eğer ağaç altlarını suluyorsan,aşağıdan buhar-nem yukarı,yukarıdan kavurucu
yaz güneşi arada buluşunca yapraklar haşlanıyor,mantari hastalık başlıyor.
Diyelim ağacın altında ot bırakmadın.Toprak ısınınca,sıcak hava yukarıya,
yukarıdan da kavurucu güneş,kendin dur bakalım öğle vakti çıplak kavurucu temmuz
güneşinde,dayanabilecek misin?
O otlar bitkiye klima etkisi yapıyor.Allah hiç bir şeyi boşuna yaratmaz.
Gidin bakın Milas dağlarındaki bakımsız,susuz zeytin ağaçlarına.Var mı
yaprak solgunluğu?
Türkiye'de bu sene iklim koşulları nedeni ile çok ciddi verim kayıpları yaşandı.
Ama gözlerden kaçan bir noktayı bir bağcı olarak zeytinciye söylemek isterim.
Bir sene üzüm kesiminden sonra bağı suladım.Bağ haliyle yeni filiz sürdü.
Aralık ayı geldi,bağ hala yemyeşil.Yaprağını dökmüyor.Dökse,bağ kış uykusuna
yatacak.O vaziyette bir don oldu,kırağılar peş peşe.Çubuktaki su geri çekilemediği
için o çubukların tamamı kurudu.Hepsini budakta kesmek zorunda kaldık ve
bağ kele döndü.
Aynı benzer sıkıntı zeytinde de var.Sulanan zeytinlerde suyu kesme zamanı
gecikince,veya gereğinden fazla su verilince"yarı uykuya yatacak olan zeytin"
uykuya yatamadığı için kış soğuklarından çok ciddi etkileniyor.Kollardaki suyu
taşıyan borular donduğu için,sonra kesince bir bakıyorsun kahverengiye dönüşmüş.
***********
Suriye'de bugün barış olsa,zeytinliklerin normale dönmesi için en az üç sene lazım.
Sıkı budama,iki yıla mal olur.İyi bakım ile azda olsa üçüncü sene mahsül alınmaya başlanır.
Tam randımana girmesi 5 yılı alır.
İnşallah ülkemizde verim bol olur,fiyatlar normale döner,tüketen çoğalır,
zeytinci ciddi paralar kazanır.Önümüzdeki 10 yıl virüs buraya gelmez inşallah.
Tunus ve Türkiye zeytin ve zeytinyağından ciddi paralar kazanır.
İran,Arap dünyası,Irak,Suriye,Bulgaristan,Romanya,Hatta Yunanistan,İtalya ve ispanya
bizden zeytin ve yağ almak zorunda.İnanın böyle..

Size bir ara "Akhisar ve Turgutlu Organize sanayi içinde yapılan çok büyük hataları
yazacağım.
Tüm dünya da"ihtisas organize sanayileri"kurulurken,resmen ayaklarına pranga takmışlar.








Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.