Bu Somali "adam olmayacak.
Olsa da herhalde Somalili göremeyecek.
Devlet "destek vereceğim"diyor,ilan ediyor,
yaygara,vaat,diz boyu.Neyi,ne kadar,neye
verecek belli değil.
At atabildiğin kadar.Ne demiş eskiler:
"adamakla malda tükenmez,yalanda"..
***
Juba nehrinin iki yakasında"adamı ters
diksen,düz büyür".O kadar verimli.
Yalnız çiftçisi üstünüze afiyet "salak ötesi,
aptal".
Kıçından donunu almak için elini uzatsan,
"hazır elin orada iken kaşısana diyecek"
kadar da aymaz.
"Kazık yemeği"normal akşam yemeği
zanneden,işletmelerin,tüccarların elinden
malını adeta bedavaya almasından haz
duyan bir "koyun sürüsü".
Bu sözleri,o topraklarda yaşayan,
olan biteni bana anlatan
"çiftçi Enes Abdi".
Mogadişu'lu,Juba'da çiftçilik yapan birisi.
***
Somali'de rençber,çiftçi,üreticinin bütçesi,
durumu,"keçinin kıçı"gibi.Yani hep açık.
Burada ister üzüm kurut,istersen pamuk üret.
İstersen sebze ek,dilersen meyve dik.
Sonuç hep aynı.
"Arkanı sağlama alma"yı istesen de
beceremezsin.
Şansın da yok,kaçacak yerinde,alternatifinde.
Neden mi?
Adres belli.
İşletme-tüccar-çırçır.
Dördüncü şık?Yok!
Böyle diyor Enes.
***
Çok zordur bu Somali'de çiftçi olmak,
üretici olmak.
Karşına çıkanı "işletme,çırçır,tüccar"
zannedersin,aaa!Bir bakmışsın "köle taciri"..
Paraya mı sıkıştın?
Ayaklı banka hazır.
Mazot,gübre,tohum,zirai ilaç gibi girdilere
ihtiyacın mı var?
Ayıp ettin.Onlar ne güne duruyor,hemen
temin ederler.
"Mahsulde öde çiftçi kardeş!".80+80 eder,
180.De sen ona 200 hesabı.
Bu kuş sürüsüne"ne işin var bunlarla"desen,
"devletin kooperatifi mal,bankası kredi vermiyor"
derler.
Peki neden?
Devlete,kooperatife borç duruyor da ondan.
Sonrası?
Denize,pardon nehire düşer,yılana sarılır misali.
Bunların hepsi suç mu?Tefecilik hariç hayır!.
Ama,alan razı,satan razı.
Sorsan"utanmıyor musun ticaret adı altında,
tefecilik yapmaya?Hayır!Yok öyle şey" derler.
Ama yaparlar.Sanki suskunluk yasası var.
Kimse ortaya çıkıp "ne bu rezillik"demez.
Bahaneleri de hazır.
"bankadan da alsa ayni faizi vermeyecek mi"?
Hadi oradan yamyam!Seni Afrika "devesi"seni!
Haklı Enes Abdi..
Neymiş?
Şerefsizoğlu alçaklığın Afrikalısı da olabiliyormuş.
***
Enes Abdi devam ediyor..
Devlet Juba bölgesinde her ürünü destekleme
kararı almış.Bir tek üzüm yok.
Araştırsan kesinlikle bağ vardır.
Unutulmuş desen,katma değer olarak diğerlerini
toplasan,çarpsan,alt alta yazsan bir üzüm etmez.
Hani şaşırıp da sürüden aptalın biri sorsa,
"neden yok"?
"Gerek yok,zaten kazançları iyi"derler mi acaba?
Yoksa kumpas başka mı?
***
Üzüm müstahsil makbuzu alsan Afrika'da,hele
Somali'de bir işine yaramaz.Devlet prim
vermiyormuş üzüme.Lüzumsuz kağıt israfı..
İşletme fatura keser mi keser.Ama ne kadar?
Kaç kilo,kaç paradan?Bilen salak,pardon
bağcı var mı?
Bırak onu sattığı kilo ve paradan müstahsil
makbuzunu alan,geçmişte almış,evinde tutan
bağcı var mıdır acaba?
Ortada dönen para kemiksiz 600 milyon şilinmiş.
Bende merak ettim vallahi.Somali de maliye,
defterdarlık gibi kurumlar var mı acaba?
Desene"sana ne oğlum!Somali maliyesinden"?
Çok şükür ülkemde böyle şeyler yaşanmıyor ya,
biz ona bakalım,rahatlayalım millet!
Allah sizi inandırsın,kafam karıştı.
***
Eskiden Juba ovasında pamuk çok ekilirmiş.
Somali pamuğu dünyada bile meşhurmuş.
Tüccar-çırçırçı çetesi "girdini" vereyim,
"avans" adı altında para vereyim,malını
bana getir" derken kantarın topuzu kaçmış.
İşler"Ayaklı banker-çalışan-üreten köle-
arazi-tapu devri"ticaretine dönünce
film kopmuş ve bitmiş.
***
Başından geçen bir olayı anlattı Enes Abdi.
Ders olsun,biz "Türk çiftçisine"..
20 yıl kadar önce Somali'li çiftçi Enes Abdi
tarlasına buğday ekmiş.Onu hasat edip,satmış.
Duymuş ki devleti silajlık mısır eken çiftçisine
ilk defa dekar başına 40 Somali şilini veriyor,
arkasından ikinci mahsül silajlık mısır ekmiş.
Ürünü olmuş,pazarlık yapmış,dekarını alıcısına
160 şilinden satmış.
Parayı alacak 40 şilin eksik.Neden demiş alıcıya?
Cevap hazır:"Sen zaten 40 şilini devletten
alacaksın ya"..
Vermese mal elinde kalacak.Verince durum böyle.
Sonuç?
Kazıklanan Somali devleti ve halkı.Ne çiftçi
Enes Abdi'ye yaramış,ne de onu düşünen devlete.
Oturup düşünmüş çiftçi Enes;
"O parada tüm Somali halkının hakkı var".
Kimin cebine gitti?
Hırsız olmak için maskeye,silaha ihtiyaç yok.
Kendini kestirmek için bekleyen binlerce
koyun zaten hazır bekliyor"diye düşünmüş.
Bir daha silajlık mısır ekmemiş.
***
Şimdi de duyuyoruz,okuyoruz.
Hatta benim bile haberim oldu.
Jaba ovasında çok yüksek"prim desteği"
yemi ile sazan,pardon çiftçi sürüsüne
tekrar pamuk ektirmek istiyorlarmış.
Çiftçi Enes Abdi'de kara kara düşünüyormuş.
"Acaba bu "uyanık tayfası" diyelim Somali devleti
75 şilin prim verdi.Gerçek fiyatın içinden
keserler mi,yoksa prim kadar miktarını düşüp
fiyatı öyle mi açıklarlar".
Ülke genelinde toplam prim rakamı az da
değil birader.
Somali'de ki tüm emekli maaşlarına 200 şilin
zam yapmak kadar.
***

Şimdi Somali çiftçisine tekrar aynı yemeği
ısıtıp yedirmek istiyorlarmış.
Benim ülkemde bu uygulama olsa,buna
verilecek,söylenecek o kadar çok cevap var ki.
Neyse Allah'tan Somali'de olacakmış.
O yüzden Somali'li çiftçi sürüsüne nasihat
edelim,uyaralım.Belki katkımız olur.
***
Birincisi yemeğin tuzu yok,yağı,tadı yok.
Yemeyin.
İkincisi bu Somali halkının tümünün parasını
hırsıza,tefeciye,fırsatçıya,avantacıya çiftçi
eli ile kaptırmayın.
Nasıl mı yapacaksınız?
Siz yine bildiğinizi okursunuz ya,neyse
bizde"kardeş" sayılırız.Yine de söyleyelim.
Önceden,yani ekim zamanı gelmeden
taban fiyatın açıklanmasını bekleyin.
Yoksa ekmeyin!
Pamuğu alacak çırçır işletmesi ile Somali'de
varsa ziraat odası gözetiminde üretim-satış-
sabit fiyat sözleşmesi imzalamadan ekmeyin.
Somali tarım müdürlükleri "hakem heyet"olsun.
Eh!Bu uyarıya rağmen "ekeceğiz diyorsanız da,
Türk usulü sizlere"ko gitsin,rahvan"demek lazım.
***
Araştırınca öğreniyoruz ki;
Somali'de durum hakikaten içler acısı.
Ama yani bakanın aldığı eğitime bakın,
anlarsınız gerçeği.
Saksı da çiçeği,sofrada sebzeyi,tabakta
meyveyi görmüş muhterem.
İyi niyetli çocuk.Ama,mahalle?
***
Bu Juba nehir havzasının havasından mı,
suyundan mı,orada olanı biteni duyunca
aklıma kendi ülkem geldi.
Çevrilen dolaplara bakınca,İstanbul'un
hacı Hüsrev'in de,
Ankara'nın Çin Çin'in de,
Adana'nın Cano'sunda
bile böylesini görmez,yaşamazsın,
herhalde diye düşünüyorum.

Neden mi?
Orada herkes arkasını kollar.Üstelik
birbirlerine karşı.
Somali maalesef böyle bir yermiş.
Zengini bol.Ne hikmetse hepsi de
çiftçi sayesinde..
Herhalde oralara özgü bir durum.







Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.