Kırgız tarihinde önemli bir yeri olan Kurmancan Datka, Kırgız toplumunun önderi, bir bilge kadın.



Bişkek'te Erkindik Bulvarında ve Oş'ta heykelleri bulunan resimleri de Kırgız banknotlarının ve posta pullarının üzerinde yer alan, hakkında çok sayıda şiir ve türkü yazılmış olan ve hayatı, Kırgızca, Rusça ve İngilizce yazılan bir kitap ile anlatılmasının yanı sıra, filme alınan. kahraman Kırgız kadını, Kurmancan Datka hakkında araştırmalar yapılıyor ve bilimsel makaleler yazılıyor.

Kurmancan Datka, Kırgızistan da tarihi Oş şehri yakınlarındaki Madı köyünde, Bargı kabilesinden orta halli bir çiftçi olan Mamıtbay'ın kızı olarak 1811 yılında dünyaya gelir.
Kurmancan, 17 yaşındayken, beşik kertmesi Kul Seyit ile evlendirilir. Ancak kocasını ilk kez düğün günü gören, zayıf kişiliği ve davranışlarını kendisine yakıştıramayan Kurmancan, kimilerine göre ilk gece, kimilerine göre bir yıl sonra kaçarak baba ocağına döner.
Genç, güzel,akıllı, tavırları ve duruşuyla dikkat çeken, düşünmeden konuşmayan ve değerlerinden asla taviz vermeyen Kurmancan, Hokand Hanlığının ünlü komutanı Alimbek Datka'nın dikkatini çeker ve 1832 yılında evlenirler. Bu evlilikten 5 oğlu ve 2 kızı olan Kurmancan'ın tam kocasının istediği gibi bir kadın olduğu, ona hep destek verdiği ve aldığı politik kararlarda adeta akıl hocalığı yaptığı biliniyor ve anlatılıyor.

Alimbek Datka'nın Hokand Hanının aşırı vergi toplama taleplerini yerine getirmemesi, halk tarafından çokça sevilmesi,Han ve çevresince tehdit olarak algıladır ve 1862 yılında öldürülmesinin ardından, güneydeki Kırgızların başına geçen Kurmancan, en kritik dönemlerde bile dirayetli yönetim tarzıyla saygınlık kazanmış. Batur denilen savaşçı gençlerden oluşan 10000 kişilik bir ordu kurmuş, yaşadığı Alay bölgesi dışında da Hokand, Hive ve Buhara Hanlıklarına da otoritesini kabul ettirmiştir.

Türk boylarını, otoritesi altında birleştirmesi, saygın ve bilge kişiliği ile Alay Kraliçesi olarak anılmanın ötesinde, bey, komutan anlamlarına gelen Datka unvanı ile kabullenilmiştir.

1877 yılında Alay Vadisine ulaşan, modern silahlara sahip Rus birliklerini durdurmayı ve uzun direniş yılları ardından halkını güvence altına alan bir anlaşma ile işgalden zarar görmeden Kırgızların önurlu bir yaşam sürdürmelerini sağlamıştır.

Kurmancan Datka 1907 yılında ölünceye kadar halkını,onurla, törelerine bağlı olarak, yönetmiştir. Bugün dahi Kırgız Halkının gönlünde Alay Kraliçesi olarak yaşıyor.

Türkiye de bulunan Kırgız öğrencilerin bu Kahraman ve bilge kadından, ''Bizim Atatürkümüz'' diye bahsetmeleri ve ısrarla hayatını konu alan filmi seyretmemi istemeleri ve film beni bu satırları yazmaya sevk etti.

Filmin adı ''KURMANCAN DATKA'' İZLEYİN LÜTFEN.
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.